Etiketa honen artxiboa: puntuazioa

Puntuazioari buruzko errepasoa (5 minutuko ikastaroa)

Gaurkoan puntuazioari buruzko kontu batzuk errepasatuko ditugu. Gogoratu esaldi luzeak moztea garrantzitsua dela ulergarritasunari laguntzeko.

1. Zerrendak egiterakoan, paragrafoan erredaktatuta baino hobeto ulertzen da puntuen bidez idatzita.

Adibidez:
Ibilgailuari garrantzizko erreforma baimengabea egin bazaio, gidatuzko denbora-muga gainditu duela ikusten bada,
edota kontrol-tresnetan manipulazio posibleren bat egin izana agerikoa bada, ibilgailua inmobilizatu ahalko da.

Ibilgailua inmobilizatuko da baldin eta:

  • Garrantzizko erreforma baimengabea egin bazaio
  • Gidatuzko denbora-muga gainditu dela ikusten bada
  • Kontrol-tresnetan manipulazio posibleren bat egin izana agerikoa bada


 2. KOMA, besteak beste, esaldiak bereizteko erabiltzen dugu.
Pareko maila duten esaldi bi izan daitezke, edota menpeko esaldi bi (baldintzazkoak, ondorioa adieraztekoak, aurkaritzazkoak…)

  • Berrikuntza lanak egin dituzte liburutegian, eta kiroldegian laster hasiko dira obrak (pareko esaldiak, koordinatuak,  eta, edo eta ala juntagailuekin)
  • Legearen arabera, alkatea gaixorik badago, alkateordeak egin behar ditu haren lanak
  • Eskaera ezin izan da onartu, herritarrak ez dituelako ekarri beharreko paper guztiak aurkeztu.

Gomendio batzuk:

  • Ez jarri komarik subjektuaren eta aditzaren artean
  • Koma biren artean idatziko ditugu informazio osagarria eta testu antolatzaileak.

Adibidez:  Itzulpengintza juridiko-administratiboa, lehen esan bezala, hizkuntza normalizaziorako ahaleginen ondorioa da.

3. PUNTU ETA KOMA

Komaren eta puntu eta komaren artean hierarkia bat dagoela esan genezake.

Eten handiagoak egiten ditugu, eta komak dituzten esaldiak bereizteko balio digu puntu eta komak.

Adibidez: Legearen arabera, langile batzuk behin betikoak dira, eta “funtzionario” esaten zaie; beste batzuk, gehienak gaur egun, behin-behinekoak dira.

4. KOMAK, PARENTESIAK ETA MARRAK

Testu barruan azalpenak emateko, tartekiak egiteko, hiru bide dauzkagu: koma artean, parentesi artean edo marra artean joan daiteke azalpen hori. Hiru maila dira:

  1. Komak. Suabeena: Gure osabak, Ameriketatik etorri berri, etxea erosi zuen Durangon.
  2. Marrak. Indar handiagoa du eta azalpena testutik apur bat ateratzen dugu: Gure osabak –Ameriketan sei urte egin artzain egin zuenak- etxea erosi zuen Durangon.
  3. Parentesiak. Indar handiena dute. Testuarekin apurtzen dute eta ez dute komunztadura, deklinazioa… errespetatu beharrik: Gure osabak (Durango, 1941) Ameriketan irabazitako diruarekin etxea erosi zuen bere jaioterrian.

Ulergarritasunari buruzko apunteak (5 minutuko ikastaroa)

Pasa den astean ‘Nola idatzi testu ulergarriak administrazioan’ ikastaroan izan nintzen, eta zuekin konpartitu nahi ditut bertan entzundako kontu batzuk.

• ULERGARRITASUNAZ, KONTUAN EDUKI:

– Testu ulergarria lehen irakurraldian ulertzen den testua da
– Geuk aukeratzen dugu zenbat jendek ulertuko digun
– Normalean euskaraz dena laburrago esaten dugu
– Gure helburua administrazioko hizkera herritarrengan hurbiltzea da

• HIZKUNTZA TEKNIKOARI BURUZ:

TERMINOLOGIA eta FRASEOLOGIA ez dira gauza bera.

TERMINOLOGIA = Gauzak zehatz izendatzeko erabiltzen dugun hiztegi teknikoa da. Adibidez: ez dira gauza bera “lapurreta/robo” eta “ebasketa/hurto”. Termino zehatzak erabiltzea ezinbestekoa izango da lanean.

FRASEOLOGIA = Gauzak esateko modu “erdi estandarizatua” da; sarritan, iluna. Hizkera formalaren izenean, “floritura” askoko esaldiak erabiltzen ditugu gaztelaniaz, eta euskarara ere estilo horrekin itzultzen ditugu.

*Adibidez: “Diru-laguntzak eman ahalko dira, eskaerak abenduaren 31 baino lehen aurkeztearen baldintzapean”. Erdarazko “con la condición de presentación” horrela itzuliko genuke? Errazagoa da:
– Diru-laguntzak jasotzeko, eskaera abenduaren 31 baino lehen egin beharko da
Berba gutxiagorekin eta modu zuzenago baten esan ahal badugu, herritarrek eskertuko digute. Bi hizkuntzetarako balio duelakoan nago: paragrafo potolo baten atzean dauden ideiak sinpleago esateko gai gara? Bada aurrera!

• ESTILOARI BURUZ, KONTUAN EDUKI:

1) Esaldi barruan elementuak zelan dauden antolatuta
2) Puntuazioa

1) Ordena: Gogoratu euskaraz aditza atzean uzteko joera daukagula, eta esaldi luzeetan horrek ulergarritasuna oztopatzen duela, aditzak informazio karga handia daukalako. Ez dugu konplexurik izan behar aditza aurreratzeko; esaldiak hobeto ulertzen dira askotan!
*Adibidez:
– Zirarmendieta kooperatiba bi eta hiru logelatako 28 etxebizitza dituen 1.faseko 3.atarirako bazkide bila hasi da.
Horrela hobeto ez?
– Zirarmendieta kooperatiba hasi da I. faseko 3. atariko etxebizitzetako bazkide bila. 28 etxebizitza daude atari horretan, bi eta hiru logelatakoak.

2) Puntuazioari dagokionez, kontu ugari esan daitezke, eta egingo dugu errepasotxoa datorren 5 minutuko ikastaroan. Soilik gogoratu ezazue ohar bat: moztu esaldiak beldurrik barik. Euskaraz, eta gaztelaniaz ere, errazagoa da bi lerroko esaldiak ulertzea, sei lerrokoak ulertzea baino.