Etiketa honen artxiboa: euskara

Zergatik Ondarroan bai eta Bermeon ez?

Ondarroa eta Bermeo. Bi herriak daude Bizkaiko kostaldean, biek izan dute arrantzarekin lotura berezia, eta biak dira herri euskaldunak. Hala ere, ezagutzaren eta erabileraren arteko saltoa handiagoa da Bermeon Ondarroan baino. Errealitate horren zergatiak zeintzuk diren jakin guran, ikerketa egin dute UEMAko teknikariek.

Bermeon herritarren % 72k daki euskaraz, eta Ondarroan, berriz, %79k. Erabileran, ostera, alde handia dago. Bermeon, kalean entzuten diren elkarrizketen %33 dira euskaraz, eta Ondarroan, %79. Gazte bermeotarren %15ek egiten du euskaraz kalean, eta gazte ondarrutarrek, berriz, ia denek; %92k.

Desberdintasun horren zergatiak argitzeko, inkestak, talde eztabaidak eta elkarrizketa sakonak egin dituzte Bermeon eta Ondarroan. Hona hemen ikerketan atera dituzten ondorio batzuk:

  • Euskararen erabileran eragina dauka herrien kokapen geografikoak eta inguruko herriekin dagoen harremanak. Kasu honetan, Ondarroa herri euskaldunez inguratuta dago, eta Bermeo ez horrenbeste.
  • Turismoaren hazkundea. Bermeon askoz ere eragin handiagoa du turismoak.
  • Herriko bizi ohiturak. Bermeotarrek ondarrutarrek baino gehiago jotzen dute herritik kanpo erosketak egiteko, lanerako, aisialdirako…
  • Erreferenteen eragina. Ondarroan herriko elkarte eta talde guztiek euskaraz funtzionatzen dute, eta Bermeon ez. Naturalki gertatzen da.
  • Bermeon transmisioan etena egon da. Herriko izaerarekin lotutako transmisioa ere galdu egin dela ondorioztatu dute.
  • Hizkuntzaren estatusa. Ondarroarrak harro daude bertako hizkerarekin; Bermeon hizkuntzaren inguruan duten autoestima ez da hain altua.

Bermeon duela gutxi egin dute ikerketaren aurkezpena. Lotura honetan aurkezpen horretan erabilitako dokumentua duzue, eta jarraian, ikerketan parte hartu dutenen testigantza batzuk:

Jaietako zapia kaleratu du GUKA euskaltzaleen bilguneak

Berton ditugu sanfaustoak, eta asteon jaietarako dituen asmoak plazaratu ditu Durangoko euskaltzaleen GUKA taldeak. AEK, Euskal Herrian Euskaraz, Ibaizabal Ikastola eta Berbaro Taldea biltzen ditu GUKAk. Urte osoan euskaraz bizitzeko aukerak sortzen egiten du lan, eta jaietan ere presentzia izaten du txosnagunean.

Aurten jaietarako zapia kaleratuko dute euskararen aldeko aldarria ikustarazteko; euro baten truke eskuratu ahal izango dira karpan bertan, eta dagoeneko salgai jarri dituzte AEKn, Berbaron, Ibaizabalen, Plateruenan eta Antonio´s tabernan. Horrez gain, Kurutziaga iturri alboko karpan jan-edanerako aukera eta musika eskaintza berezia eskainiko dutela azaldu dute. Euskal musika ipiniko dute DJ Koolek urriaren 11n eta DJ Elepuntok urriaren 21ean.

Bestalde, urtero legez, GUKAko karpan mezu ironiko eta umoretsudun txapak banatuko dituzte, doan. Hona hemen pasa den urteeetako txapa batzuen irudiak:

‘Hasten da’ ala ‘hasiko da’? ‘Galdetzen du’ ala ‘galdetu du’? (5 minutuko ikastaroa)

EGITEN DU, ESATEN DU, IKUSTEN DU…  lako formak orainaldi burutugabekoak dira. Beraz, erabiltzen ditugu

1.Denbora tarte bat irauten duten ekintzak azaltzeko:

  • Durangoko udaletxean egiten du lan (duela denbora bat hasi zen eta bertan dabil oraindik)
  • Bere bikotekideak adarrak jartzen dizkiola susmatzen du

2. Maiztasun batekin egiten diren ekintzak azaltzeko:

  • Astean bi aldiz joaten da kiroldegira

3. Egia orokorrak adierazteko

  • Eguzkia mendebaldetik ezkutatzen da

 

Hortaz, aditz forma horiek ez dira gomendagarriak:

  1. Hasi eta amaitu diren ekintzekin erabiltzeko, aktetan adibidez:
  • Anek txostena noiz jaso duten galdetzen du eta Peruk atzo heldu zela erantzuten du
  • Anek txostena noiz jaso duten galdetu du eta Peruk atzo heldu zela erantzun du
  1. Etorkizunean gertatuko direnekin erabiltzeko:
    • Aurten inoiz baino lehenago hasten da San Agustineko egitaraua
    • Aurten inoiz baino lehenago hasiko da San Agustineko egitaraua
    • Ixten dut atea?
    • Itxiko dut atea?

‘Miñen puntiegaz’ bideoklip berezia grabatu dute Bermeoko musika talde gazteek

Funky erritmoak, modelo antzera jantzitako gazteak, eta Bermeoko euskaraz egindako letrak. Osagai horiek ditu ‘Miñen puntiegaz’ abestiaren bideoklipak. Bermeoko musika taldeetako 15 musikarik elkarlanean egin dute kantua, eta euskaraz bizitzeko deia egiten dute bertan. ‘Geuk eus’ euskaraz bizitzeko 1.000 arrazoi kanpainaren baitan egin dute abestia,  Bermeoko Udaleko Euskara Sailak bultzatuta

Euskararekin jolasean, meme lehiaketa egin dute Zarautzen

Memeak sare sozialetan bolo-bolo ibiltzen diren umorezko muntaiatxoak dira. Argazki berezi bat izaten da, testu kurioso batekin. Bada, horrelako txiste txiki piloa sortu dituzte euskaraz Zarautzen, Euskaraz Bizi egunaren bueltan.

Pasa den asteburuan antolatu zuen Euskaraz Bizi Eguna Zarauzko Euskal Herrian Euskarazek, eta haren bueltan meme lehiaketa egin zuten. Arrakasta izan du lehiaketak; ehun muntaia baino gehiago sortu dituzte zarauztarrek, EHEren jaia gai hartuta. Antza denez, Euskaraz Bizi eguneko bazkarian itzaletan jartzea izaten da zarauztarren gurarietako bat, eta patxaranak bere protagonismotxoa du. Hemen dituzue meme horietako batzuk:

Hemen dituzue meme guztiak ikusgai.

Bideoan batu dituzte euskararen erabilera neurketei buruzko datuak

Soziolinguistika Klusterrak egin du bideoa, eta bertan, kale neurketak zelan egiten dituzten azaltzeaz gain, azken hamarkadetan euskararen erabilerak izan duen bilakaera eta gaur egungo egoeraren irakurketa egin dute.

Ingelesa eta marokoarra, euskaraz elkarrekin

An Englishman and a Moroccan met on a bus a few years ago and since then they have only only communicated in Basque. Ingalaterrako mutila eta Marokoko beste bat ezagutu ziren autobus batean. Orduan eta ordutik aurrera euskaraz bakarrik ein dabe euren artean. Argi daukate, Euskal Herrian euskaraz! Euskara da gure territorio libre bakarra!

Nai-post ni Olabe noong Biyernes, Agosto 25, 2017

Sare sozialetan jarri dute bideoa, eta dagoeneko 15.000 ikustaldi baino gehiago izan ditu!

Joseba Attard eta Mohamed Amine dira; bata jaiotzez Ingalaterrakoa, eta bestea, marokoarra.  Duela lau urte, autobus baten ezagutu zuten elkar. Hasieran frantsesez hasi ziren berbetan, eta konturatu zirenean biek euskaraz zekitela, euskarara salto egin zuten. Lagunak egin ziren, eta ordutik euskaraz izan da euren arteko harremana. Joseba duela hamar urte etorri zen Elorriora bizitzera, eta Mohamed duela bost urte.

Olabe proiektuaren Facebook orrian argitaratu dute bideoa. Olabe Eako Bedarona auzoan dagoen baserria da, eta bertan, Joseba eta bere familia auzolanerako eta elkarbizitzarako espazio bat sortzen dabiltza.

Bideoaren berri izan eta gero, Gaztea irratiko kideek Joseba eta Mohamedengana jo dute, eta elkarrizketan euren laguntasunaren nondik norakoak kontatu dituzte.

Hanka-sartzeak itzulpenetan

Kartel honen berri izan duzue? Azken astean bolo-bolo ibili da Euskal Herriko mugikorretan eta sare sozialetan:

Goikoaren tamainako hanka-sartzeak agian ez, baina sarri euskaldun batek bigarren irakurraldia egin barik inprimatutako kartelak ikusi ohi ditugu han eta hemen. Eskandalizatu egiten gara, eta batzuek barregura ere eragiten digute, baina, azken finean,  gure hizkuntza normalizatuta ez dagoen seinale dira.

Izenzalekeria (5 minutuko ikastaroa)

Testuinguru formaletan aditzak izen bihurtzeko joera dago, horrela jasoago idazten dugulakoan. Estilo hori gramatikalki zuzena da, baina euskaraz naturalagoa da aditza erabiltzea, eta ulergarritasunari ere mesede egiten dio.

Ikusi adibide hauek:

Bibliotekak antolatu duen lehiaketaren helburua 30 minutuko lan baten sorkuntza da
Bibliotekak antolatu duen lehiaketaren helburua 30 minutuko lan bat sortzea da

Musika eskolako matrikularen berriztapena automatikoki egingo da
Musika eskolako matrikula automatikoki berriztatuko da

Informatikariek TAO programa informatikoa itzaltzeko eskaria egin dute, programa horren eguneraketarako
Informatikariek TAO programa informatikoa itzaltzeko eskatu dute, programa hori eguneratzeko

Duela hamar urtetik beheraka doa euskararen erabilera kalean

Soziolinguista Klusterrak emaitzekin egindako grafikoetako bat

Topea jo al du euskararen erabilerak? Formula berriak aurkitzeko garaia ote da? Azken datu soziolinguistikoen berri izaten ari gara; aurreko baten VI.Inkesta Soziolinguistikoaren emaitzak izan genituen berbagai, eta gaurkoan,berriz, Soziolinguistika Klusterrak Euskal Herri mailan egindako kale neurketa dugu hizpide.

Titular eta grafiko ugari utzi ditu neurketa horrek. Azpimarragarri batzuk hemen:

  • Neurtutako elkarrizketa guztietatik  %12,6 izan dira euskaraz. -Guztira 515.260 solaskide behatu dituzte-.
  • Euskararen erabilerak adin-tarte guztietan egin du behera 2013tik 2017ra
  • 1989an lehen neurketa egin zutenetik 2006ra gorantz egin zuen erabilerak, baina azken hamar urteetan behera egin du
  • Azken bost urteetan Arabako kaleetan baino ez da igo euskaraen erabilera

Gaian gehiago saltseatu gura baduzue, hemen duzue Soziolinguista Klusterraren txostena