Etiketa honen artxiboa: durango

Berbaz aldizkaria: Durangoko gazteen sorkuntza lanak irakurgai

Urtean zehar patxadaz irakurtze asti barik ibiltzen gara, eta opor garaia horretarako aproposa izaten da: egin duzue osteratxoa bibliotekatik? edo liburu-dendaren bat bisitatu duzue? agian lankideei galdetuko zenioten ea zer irakurtzea gomendatzen dizueten…

Bada, gaurkoan literatura aldizkari berezi baten berri ematera gatoz: Berbaz Sorkuntza Aldizkaria da, Durangoko Sorginola gaztetxeko literatura zaleek sortutako aldizkaria. Bertan, Durango eta inguruetako gazteek idatzitako ipuinak, olerkiak, eta sorkuntzarekin lotura duten taldeei egindako elkarrizketak topatuko dituzue. Horrez gain, udaberrian egin duten literatura lehiaketako lanak ere badaude. Izan ere, 24 ordutan burutzeko erronka bota zuten Sorginolako Ateneoko lagunek: gaia (iparra) eta hitza (kea) eman zituzten, eta hortik abiatuta sorkuntza lanak egiteko deia egin zuten lehiaketan.

Hitz liburu-dendan eta Intxaurre elkartean dituzue eskuragai 32 orrialdeko liburuxkak, 2 euroren truke. Udan literatura freskoa (eta euskaraz!) irakurtzeko aukera ederra izan daiteke!

Sarean ere badago irakurgai!

 

 

 

Aguraingo bizipenetatik, Euskaraldia zer den ikasiko dugu Durangon

Durangoko Euskaraldiko lan-taldeak hitzaldi berezia antolatu du ekainaren 19rako: Aguraingo Asier Lafuente etorriko da, bertan antolatu zuten ’75 ordu euskaraz’ ekimeneko bizipenak kontatzera. Izan ere, Euskaraldia sortu aurretik hainbat herritan egin dituzte euskara aktibatzeko ariketak, eta egitasmo horietan inspiratuta jaio da Euskal Herri osorako Euskaraldia.

Berbaldia, esan bezala, ekainaren 19an izango da, 19:00etan, Durangoko Udal Euskaltegiko Berbagunean. Hemen duzue gaurko Anboton Lafuenteri egindako elkarrizketa:

Aguraingo esperientziari buruz gehiago jakiteko, hementxe ’75 ordu euskaraz’ ekimeneko bloga.

Euskaraldia dator: Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko egitasmoa

Hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa egingo dugu milaka herritarrek 2018ko udazkenean. Euskaraldian 11 egunez euskaraz berba egiteko eta entzuteko aukerak aprobetxatzeko deia egingo da. Euskal Herri osoko 340 herri hasi dira ekimena antolatzen, tartean, Durangaldeko herri guztiak. Asteon egin da eskualdeko aurkezpena prentsara begira.

Baina zer ote da Euskaraldia? Eusko Jaurlaritzak eta Euskaltzaleen Topaguneak egindako hitzarmen batetik jaio den ariketa soziala da. Azaroaren 23tik abenduaren 3ra, hamaika egunez, euskaraz bizitzeko aukerak handitzea da helburua.

Bi rol egongo dira, txapa bidez identifikatuta:

  • AHOBIZI: Euskaraz ulertzen duten guztiei euskaraz berba egiteko konpromisoa hartuko dute, eta ezezagunei lehen hitza euskaraz egingo diote.
  • BELARRIPREST: Euskaraz ulertzen duten pertsonak dira, eta gainerakoei euskaraz aritzeko gonbidapena egingo diete. Euskaraz edo gaztelaniaz erantzungo dute, gaitasunaren arabera.

Amankomunazgoak argitaratu duen bideo honetan argi azaltzen dira bi rol horien funtzioak:

Ahoak eta belarriak aktibatzea da, beraz, kontua. Baina lanketa handia duen zerbait da hau: herritarrei Euskaraldiak zer dakarren azaltzeko batzordeak sortu dira herriz herri, eta Durangon ere hasi du bere bidea lantalde batek. Udaleko langileok ere animatuko gara hizkuntza ohiturak aldatzera? Aurrerago ere izango dugu gai honi buruz berba egiteko aukera!

Bost urtean lau puntu hazi da Durangoko euskaldunen kopurua

Eustatek emandako datuak dira. 2011n durangarren % 49 zen euskaraz ulertzeko eta berba egiteko gai; eta 2016an, berriz, %53. Datuon arabera, “ia euskaldunen” multzoan egon da aldaketarik nabarmenena (%27tik %20ra jaitsi da). Talde honetan sartu ohi dira euskaraz zerbait ulertu bai, baina berba egiteko gai ez direnak, ikasten dabiltzanak, etab. Badirudi 2011n multzo horretan sentitzen ziren herritarren zati bat euskaldundu egin dela, eta beste zati batek erdaldunen taldean kokatu duela bere burua. Atzerritarren etorrerak ere eragin ahal izan ditu aldaketa horiek.

Dena dela, euskaldunen kopurua gorantz doa apurka-apurka, eta horren adierazle dira azken 15 urteetako datuak:

Kalean neurtutako elkarrizketetatik %22,7 izan dira euskaraz

Datu interesgarriak eman zituzten atzo Durangoko hizkuntza-erabileraren kale-neurketaren aurkezpenean.  Soziolingustika Klusterrak egindako azterketaren arabera, kalean entzundako elkarrizketetatik %22,7 euskaraz izan dira, eta %75,4 gaztelaniaz. Beste hizkuntza batzuetan erabilera % 1,9koa izan da. Kontuan izan behar da Durangoko biztanleen % 49 dela euskalduna, % 27 ia euskalduna eta %24 erdaldun elebakarra.

Adin-tarteka, umeak dira euskara gehien erabiltzen dutenak (% 37,8). Euskara gutxien erabiltzen dutenak, berriz, adinekoak dira (% 14,5). Gazteen erabilera  % 25,2koa izan da eta helduena  % 18,8koa.

Auzoka berriz, Alde Zaharrean (% 29,6) entzun dute euskara gehien; ondoren Ezkurdi–Madalena eremua kokatzen da (% 17,8) eta azkenik, Ibaizabal–Landako eremuan entzun dute euskara gutxien (% 14,1).

Ikerketak hizkuntza ohituren inguruko beste datu esanguratsu bat azaleratu du. Umeek eta helduek osatutako taldeetan entzun da euskara gehien:  % 42,2. Baina, hala ere, umeak bakarrik (nagusirik barik) daudenean % 19,7koa da euskarazko erabilera; eta, aldiz, nagusiak euren artean (umerik barik) ari direnean, % 14,3tan darabilte euskara.

Beheko taulan duzue datu nagusien laburpena, eta gehiago sakondu gura baduzue, aurkezpenerako erabili duten txostena sarean dago, lotura honetan.

Euskal Herri osora zabalduko da euskararen erabileran eragiteko egitasmoa

Atzo aurkeztu zuten jendaurrean Euskaraldia ekimena.

Hizkuntza ohiturei buelta bat emateko egitasmoa jarriko da abian 2018an. Azken bi urteotan hainbat herritan egin dituzten erronken bidea jarraituz, Euskal Herri osora zabalduko da ’11 egun euskaraz’ ekimena. 2018 osoan hizkuntza aktibazioaren inguruko formazioan eta girotzean lan egin ostean, 2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra euskaraz bizitzeko erronka planteatuko da. Horretarako jarrera eta konpromiso zehatzak izango dituzten figura bi egongo dira herritarren artean: AHOBIZI-ak eta BELARRIPREST-ak.

Erronkarekin bat egin gura duten herritarrek Ahobizi edo Belarriprest izatea aukeratuko dute, eta hamaika egunez, figura horien txapa eroango dute soinean, besteekiko harremanetan denek jakin dezaten zer konpromiso hartu duten.

Durangon ere bai!
Durangon ere martxan jarriko da egitasmoa, eta abenduaren 1ean egingo da aurkezpena, Andra Mariako elizpean, 19:30ean. Karrika antzerki taldekoen laguntzarekin, umorea lagun azalduko dute zer den Euskaraldia.

Zer diozue, udal langileak animatuko gara?

 

Badator Euskararen Eguneko babajana! Abenduaren 1ean. Bazatoz?

Aurten hirugarren urtez, Euskararen Eguna bazkari baten bueltan ospatzeko asmoa dugu!

Iaz babajan ederra prestatu ziguten Ivanek eta Ekainek Erretentxu soziedadean, eta, aurten ere, txoko horretan elkartuko gara, babajanean. Eskerrik asko, Ivan, aurten ere soziedadeko ateak zabaltzeagatik!

Abenduaren 3a, Euskararen Eguna, igandea denez, ostiralean egingo dugu bazkaria, abenduaren 1ean. Zer diozu, animatzen zara?

Izena emateko, idatzi emaila trebatzailea@durango.eus helbidera, azaroaren 27a baino lehen.

Eta azken ohartxo bat: begetarianoa bazara, lasai! Abisatu, eta babak eta “sakramentuak” aparte prestatuko ditugu, zeuk ere gozatu ahal izateko!

Jaietako zapia kaleratu du GUKA euskaltzaleen bilguneak

Berton ditugu sanfaustoak, eta asteon jaietarako dituen asmoak plazaratu ditu Durangoko euskaltzaleen GUKA taldeak. AEK, Euskal Herrian Euskaraz, Ibaizabal Ikastola eta Berbaro Taldea biltzen ditu GUKAk. Urte osoan euskaraz bizitzeko aukerak sortzen egiten du lan, eta jaietan ere presentzia izaten du txosnagunean.

Aurten jaietarako zapia kaleratuko dute euskararen aldeko aldarria ikustarazteko; euro baten truke eskuratu ahal izango dira karpan bertan, eta dagoeneko salgai jarri dituzte AEKn, Berbaron, Ibaizabalen, Plateruenan eta Antonio´s tabernan. Horrez gain, Kurutziaga iturri alboko karpan jan-edanerako aukera eta musika eskaintza berezia eskainiko dutela azaldu dute. Euskal musika ipiniko dute DJ Koolek urriaren 11n eta DJ Elepuntok urriaren 21ean.

Bestalde, urtero legez, GUKAko karpan mezu ironiko eta umoretsudun txapak banatuko dituzte, doan. Hona hemen pasa den urteeetako txapa batzuen irudiak:

Durango ere izango da Zinemaldian, ‘Handia’ filmarekin

Igande honetan aurkeztuko dute Donostiako Zinemaldian Altzoko Handiaren istorioa kontatzen duen ‘Handia’ filma. Ikusmin handia sortu du pelikulak, eta Durangon bertan jende asko egongo da filma ikusteko irrikitan; izan ere, XIX.mendeko erraldoi haren azalean sartu den aktorea Eneko Sagardoy durangarra da, eta Durango bera ere agertuko da filmeko eszenetako batzuetan. Iazko maiatzean filmatu zituzten ‘Handia’-ko eszena batzuk Santa Ana plazaren inguruetan, eta hainbat durangar ibili ziren estra lanetan.

Gainera, Zinemaldiko Sail Ofizialean lehiatuko den hirugarren euskarazko filma izango da ‘Handia’.

Hemen duzue filmaren trailerra:

Durangon, iazko maiatzean filmazioan ateratako argazkiak:

Eta aste honetan, Eneko Sagardoi aktoreari Durangaldeko Anboto astekarian egin dioten elkarrizketarako lotura.

Durangon euskara eta dantza debekatu zituztenekoa

Duela 80 urte, 1937ko maiatzaren 20an, debekatu zuten lehen aldiz euskaraz berba egitea autoritate faxistek. Donostian eman zuten lehen agindu hura, Bilbora sartu baino hilabete lehenago. Efemeride horren harira, Bizkaiko gobernadore militarrak Durangon euskara eta dantza debekatzeko idatzi zuen agindu baten inguruko artikulua argitaratu du asteon Mugalari.info atariak, eta Dantzan.eus webguneak euskarara ekarri du albistea.

Hemen duzue Durangon, 1938ko martxoaren 30ean,  idatzi zen agindua:

Durangoko udal artxiboko dokumentua