Etiketa honen artxiboa: datuak

Bost urtean lau puntu hazi da Durangoko euskaldunen kopurua

Eustatek emandako datuak dira. 2011n durangarren % 49 zen euskaraz ulertzeko eta berba egiteko gai; eta 2016an, berriz, %53. Datuon arabera, “ia euskaldunen” multzoan egon da aldaketarik nabarmenena (%27tik %20ra jaitsi da). Talde honetan sartu ohi dira euskaraz zerbait ulertu bai, baina berba egiteko gai ez direnak, ikasten dabiltzanak, etab. Badirudi 2011n multzo horretan sentitzen ziren herritarren zati bat euskaldundu egin dela, eta beste zati batek erdaldunen taldean kokatu duela bere burua. Atzerritarren etorrerak ere eragin ahal izan ditu aldaketa horiek.

Dena dela, euskaldunen kopurua gorantz doa apurka-apurka, eta horren adierazle dira azken 15 urteetako datuak:

Euskaldunen % 57,7k ez du liburuak euskaraz irakurtzeko ohiturarik

Durangoko Azokaren une bat (argazkia: Anboto astekaria)

Euskaldunen kultur kontsumoaren gaineko ikerketa egin dute Siadecok eta Elkar Fundazioak. Hainbat datu esanguratsu ondorioztatu ditu ikerketak: literatura, musika eta hedabideen kontsumoari buruz galdetuta, euskaldunen erdiek baino gehiagok adierazi dute ez dutela euskal kultura kontsumitzen.

Literatura: ohitura eta erraztasun falta
Liburuei dagokienez, inkesta erantzun duten euskaldunen % 57,7k erantzun du ez duela euskarazko liburuak irakurtzeko ohiturarik, eta euskaraz ez irakurtzeko arrazoien artean, gehienek (%42,5) diote ohitura eta erraztasun faltagatik ez dutela euskaraz irakurtzen. Zenbakitara eroanda, euskarazko ohiko liburu irakurleak 172.000 dira; erdarazko ohiko irakurle euskaldunak, berriz, 402.000. Kontuan hartu euskaldunei buruz gabiltzala berbetan, euskara ulertzeko gaitasuna duten herritarrez. Biztanle guztiei dagokien datua beste bat da: euskal herritarren % 6 dira euskarazko liburuen ohiko irakurleak.

Hedabideak: telebista prentsa baino gehiago
Hedabideei dagokienez, ikerketan gehien irakurritako bi egunkariez eta gehien ikusitako bi telebista-katez galdetu dute. Prentsari dagokionez, %20,6k dute euskarazko kazetak irakurtzeko ohitura; telebista-kateen kasuan handiagoa da kontsumoa, % 42.

Musika: azken urtean euskaldunen %47,1 izan da euskarazko kontzertu baten
Musikaren kasuan, beste arloekin konparatuta nahiko datu onak ditu euskal musikak. Hauexek dira datu orokorrak:

  • Diskoak erosi: euskaldunen %59,7k ez du azken urtean diskorik erosi. % 29,7k euskarazko diskoak erosi ditu, eta % 10,6k diskoak erosi bai, baina ez du euskarazko diskorik erosi. Euskarazko diskoen erosle gehienak 35-44 adin tarteko euskaldunak dira.
  • Kontzertuak: azken urtean kontzertuetara joan diren euskaldunen gehienek euskaraz kantatzen duten taldeak ikusi dituzte. Euskaldunen %38,4 ez da kontzertu batera ere joan; %47,1ek euskarazko talderen bat ikusi du, eta %14,5ek kontzertuetara joan bai, baina ez du euskarazko talderik ikusi.

Datu gehiago eta albistea, Berrian.

Kalean neurtutako elkarrizketetatik %22,7 izan dira euskaraz

Datu interesgarriak eman zituzten atzo Durangoko hizkuntza-erabileraren kale-neurketaren aurkezpenean.  Soziolingustika Klusterrak egindako azterketaren arabera, kalean entzundako elkarrizketetatik %22,7 euskaraz izan dira, eta %75,4 gaztelaniaz. Beste hizkuntza batzuetan erabilera % 1,9koa izan da. Kontuan izan behar da Durangoko biztanleen % 49 dela euskalduna, % 27 ia euskalduna eta %24 erdaldun elebakarra.

Adin-tarteka, umeak dira euskara gehien erabiltzen dutenak (% 37,8). Euskara gutxien erabiltzen dutenak, berriz, adinekoak dira (% 14,5). Gazteen erabilera  % 25,2koa izan da eta helduena  % 18,8koa.

Auzoka berriz, Alde Zaharrean (% 29,6) entzun dute euskara gehien; ondoren Ezkurdi–Madalena eremua kokatzen da (% 17,8) eta azkenik, Ibaizabal–Landako eremuan entzun dute euskara gutxien (% 14,1).

Ikerketak hizkuntza ohituren inguruko beste datu esanguratsu bat azaleratu du. Umeek eta helduek osatutako taldeetan entzun da euskara gehien:  % 42,2. Baina, hala ere, umeak bakarrik (nagusirik barik) daudenean % 19,7koa da euskarazko erabilera; eta, aldiz, nagusiak euren artean (umerik barik) ari direnean, % 14,3tan darabilte euskara.

Beheko taulan duzue datu nagusien laburpena, eta gehiago sakondu gura baduzue, aurkezpenerako erabili duten txostena sarean dago, lotura honetan.

Astiro-astiro, gorantza doaz euskararen erabilera eta ezagutza EAEn

Bost urterik behin egiten den Inkesta Soziolinguistikoaren EAEko datuak plazaratu berri dituzte. Ikerketaren arabera, euskaldunen kopurua hazi egin da azken bost urteetan, eta EAEko biztanleen erdiak baino gehiagok euskaraz ulertzen du.

ezagutzaren-gaztaia

(*Euskaldun hartzaileak= euskara ulertu bai baina berba egiteko gai sentitzen ez direnak)

16 urtetik gorako herritarrek erantzun dute inkesta, eta biztanle guztiak kontuan hartuz gero, euskaldunen portzentajea altuagoa izango zela azaldu du Patxi Baztarrika Hizkuntza Politikarako sailburuordeak. Izan ere, gaur egun, 16 urtetik beherako gazte eta umeen
% 73.1ek D ereduan ikasten du EAEn.

Azken hogeita bost urteetako datuak kontuan hartuta, horrela hazi da euskaldunen kopurua:

ezagutzaren-bilakaera

Eskola paper garrantzitsua izaten ari da euskararen biziberritzean. Gaur egun, 16 eta 24 urte arteko adin-tartean dago euskaldun gehien (%71.4). Orain dela 25 urte, berriz, adin-tarte euskaldunena 65 urtetik gorako pertsonena zen.

vi-inkesta-soziolinguistikoa-adinaren-arabera

EAEko etxeetan ere gero eta euskara gehiago transmititzen da, inkestaren arabera. Duela 25 urte gazteen %20,4k erantzun zuen bere lehen hizkuntza euskara edo euskara eta gaztelania zirela. Gaur egun, %33,3k.

transmisioa-lehen-hizkuntzaren-bilakaera

Erabilerari dagokionez, egunerokotasunean gaztelania erabiltzen dutenen portzentajea oso handia da oraindik:

erabileraren-gaztaia

Hala ere, gorantz doa portzentaje hori, astiro-astiro bada ere. Inkesta erantzun dutenen %20,5ek esan du euskara erdara beste edo gehiago erabiltzen duela. Datozen urteotako erronka kopuru hori handitzea eta jendea erabiltzera animatzea izango da.

erabileraren-bilakaera