Etiketa honen artxiboa: azalpenak

Mugagabea (5 minutuko ikastaroa)

Kontuan eduki hiru kasu hauetan behintzat mugagabea erabili behar dugula:

  1. Zenbakiekin eta ehunekoekin

Zenbakiekin normalean mugagabea erabiltzen da. Salbuespena: arinago aipatu dugun zerbait, ezaguna.

Adibidez:

  • Merkatariek bi formazio-saio laburrak egin dituzte -> bi formazio-saio labur
  • Bi asteburuan egingo da jaialdia -> bi asteburutan
  • Iaz antolatutako 5 azokak udaberrian egin ziren

 

Beraz, kontuz:

  • Denboraren Bankuak bi helburu orokorrak ditu -> Denboraren Bankuak bi helburu orokor ditu

 

2. ZER, ZEIN, ZENBAT… galdekariekin

  • Zinegotziak galdetu du zer pausoak eman diren gai honi buruz
  • Zinegotziak galdetu du zer pauso eman diren gai honi buruz

 

  • Hurrengo urratsak zeintzuk izango diren aipatu ditu
  • Hurrengo urratsak zeintzuk izango diren aipatu du

 

3. -RIK partitiboarekin

Tartean partitiboa (-RIK) dagoenean, mugagabea da eta aditza singularrean erabiltzen da:

  • Esan du Ezkurdi plazan ez daudela zakarrontzirik
  • Esan du Ezkurdi plazan ez dagoela zakarrontzirik

Aktak idazteko aholku batzuk (5 minutuko ikastaroa)

 

  • ZEHARKAKO ESTILOA EDO ZUZENEKOA?

    Aukera bi dauzkagu:

1- Esandakoak lehen pertsonan idaztea. Adib:
Ane Agirre: Bulego Teknikoan galdetu dugu, eta eraikinaren egoera aztertu behar dela esan digute.

2- Zer esan den kontatzeko hirugarren pertsona erabiltzea. Adib:
Ane Agirre. Azaldu du Bulego Teknikoan galdetu dutela, eta erantzun dietela eraikinaren egoera aztertu behar dutela.

Askotan nahastu egiten ditugu bi estiloak, eta euretako bat aukeratzea komeni da, bestela, nahasgarria izan daiteke testua.

 

  • ADITZA: ‘Esan du’ ala ‘esaten du’?

    Hirugarren pertsonan idazten dugunean, adierazpen piloa idatzi behar izaten dugu aktetan. Zer forma erabili behar dugu?

Galdetzen du, erantzuten du, azaltzen du -> galdetu du, erantzun du, azaldu du

Marroiz markatutako aditzen –T(Z)EN horri orainaldi burutugabea formakoa da. Esan gura du ekintza hasita dagoela baina ez dela amaitu, edo maiztasun batekin gertatzen den zerbaiti buruz berba egiten gabiltzala. Adib: “Askotan joaten da Bilbora”, “bulegoa garbitzen dabil”, “musika eskolan egiten du lan”.

Horregatik, batzarreko interbentzioetarako egokiagoak dira ‘galdetu du’, ‘erantzun du’, ‘azaldu du’ eta ‘esan du’ modukoak.

 

  • JAKINARAZI / AZALDU / BERRI EMAN

Kontuan izan ‘jakinarazi’-k esaldi bat eskatzen duela alboan. Adib:
Ane Agirrek honako gai hauek jakinarazi ditu:

Kasu honetan, egokiagoa izango da ‘berri eman’ edo ‘azaldu’ idaztea:
Ane Agirrek honako gai hauen berri eman du:
Ane Agirrek honako gaiak azaldu ditu:

‘Jakinarazi’, esan bezala, esaldiarekin eta –ela atzizkiarekin erabiliko dugu gehienetan (esaldi konpletiboak):
Berandu etorriko dela jakinarazi du.
Gizarte langileek jakinarazi dute lan karga handia dutela.