Etiketa honen artxiboa: aholkuak

Astebete barru hasiko da Euskaraldia! Dena prest?

Azaroaren 23tik abenduaren 3ra hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa egingo dugu. Dena prest? Eman duzue izena? Zalantzarik bai?

Gogoratu ahobizi edo belarriprest txapa jasotzeko izena eman behar dela https://izenematea.euskaraldia.eus/ atarian. Azken egunotan asko hazi da izen-emate kopurua, eta Durangon dagoeneko 2.000 lagun inguruk eman dute izena! Ziur gehiago izango garela!

Gogoratu rolak!

Ahobiziek lehen hitza euskaraz egingo dute eta ulertzen duten guztiekin euskaraz egiteko ariketa izango da eurena.

Belarriprestek euskara ulertzen dute eta euskaraz hitz egitera gonbidatuko dituzte ingurukoak. Egoeraren arabera, eurek euskaraz edo erdaraz erantzun ahalko dute.

Hementxe Euskaraldirako aholku batzuk!

Oharra: Durangon txapa hartu behar duzuenontzat, hauxe da ordutegia:

Legeak testuan sartzeko pare bat aholku (5 minutuko ikastaroa)

Sarritan legeen aipamenek datu asko izaten dituzte:

  • legearen zenbakia
  • noiz onartu zen
  • zer arautzen duen
  • zein artikuluek xedatzen duen testuan idatzi duguna

Informazio hori guztia oztopoa izan daiteke ulergarritasunarentzat:

Gaztelaniaz: (…) de conformidad con lo dispuesto en el artículo 333.3 y 29, respectivamente, del Real Decreto Legislativo 3/2011, de 14 de noviembre, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley de Contratos del Sector Público.

Euskaraz: (…) horrela ezartzen baitute Sektore Publikoko Kontratuen Legearen testu bategina onartzen duen azaroaren 14ko 3/2011 Errege Dekretu Legegileko 333.3 eta 29.artikuluek.

PARENTESIA:

Irakurleari testua errazteko, legearen zati bat parentesi artean jar dezakegu. Informazio osagarria izan daiteke, adibidez, legea onartu zen eguna eta arautzen duen gaia:

(…) horrela ezartzen baitute 3/2011 Errege Dekretu Legegileko 333.3 eta 29.artikuluek (azaroaren 14ko errege dekretua, Sektore Publikoko Kontratuen Legearen testu bategina onartzen duena).

IZARTXOA:

Legea testutik guztiz ateratzea parentesiaren hurrengo pausua izango litzateke. Gaztelaniazko testuetarako ere baliagarria da. Adibidea:

Familia ugari mota Hobaria ehunekotan   Tipo de familia numerosa % Bonificación
Orokorra     General
Familia ugariaren arbaso-izaera duten pertsonek  lanbide arteko gutxieneko soldataren 3,5 arteko oinarri ezargarria dutenean PFEZ-n (14 ordainketa) (familia ugariak babesteko 40/2003 Legearen 2. artikuluaren arabera) % 60 Cuando la/s persona/s que ostenten la condición de ascendientes/s de la familia numerosa (según el art. 2 de la Ley 40/2003 de protección a las familias numerosas) tengan una base imponible general en el IRPF hasta 3,5 veces el salario mínimo interprofesional en cómputo anual (14 pagas) 60%
Familia ugariko jatorria duten pertsonak*, euren PFEZ-eko oinarri ezargarria (14 ordainketa) honako kopuruen artean dagoenean: lanbide arteko gutxieneko soldata bider 3,5 baino gutxiago. % 60 Cuando la/s persona/s que ostenten la condición de ascendientes/s de la familia numerosa* tengan una base imponible general en el IRPF hasta 3,5 veces el salario mínimo interprofesional en cómputo anual (14 pagas) 60%
*Familia Ugariak Babesteko 40/2003 Legearen 2.artikuluaren arabera.
* Según el art. 2 de la Ley 40/2003 de Protección a las Familias Numerosas  

Gogoratu! Testu juridikoek izen propioak dituzte eta maiuskulaz idatzi ohi dira:

 – 7/1985 Legea, 3/2011 Errege Dekretua…

 Kode edo zenbaki barik idazterakoan, aldiz, ez dira letra larriz idazten:

 – Aurreko puntuan aipatutako errege dekretuak, bere 14.artikuluan ezartzen du…

 

Ez da gai erraza legeena! Ea denon artean samurragoa bihurtzen dugun!

Ulergarritasunari buruzko apunteak (5 minutuko ikastaroa)

Pasa den astean ‘Nola idatzi testu ulergarriak administrazioan’ ikastaroan izan nintzen, eta zuekin konpartitu nahi ditut bertan entzundako kontu batzuk.

• ULERGARRITASUNAZ, KONTUAN EDUKI:

– Testu ulergarria lehen irakurraldian ulertzen den testua da
– Geuk aukeratzen dugu zenbat jendek ulertuko digun
– Normalean euskaraz dena laburrago esaten dugu
– Gure helburua administrazioko hizkera herritarrengan hurbiltzea da

• HIZKUNTZA TEKNIKOARI BURUZ:

TERMINOLOGIA eta FRASEOLOGIA ez dira gauza bera.

TERMINOLOGIA = Gauzak zehatz izendatzeko erabiltzen dugun hiztegi teknikoa da. Adibidez: ez dira gauza bera “lapurreta/robo” eta “ebasketa/hurto”. Termino zehatzak erabiltzea ezinbestekoa izango da lanean.

FRASEOLOGIA = Gauzak esateko modu “erdi estandarizatua” da; sarritan, iluna. Hizkera formalaren izenean, “floritura” askoko esaldiak erabiltzen ditugu gaztelaniaz, eta euskarara ere estilo horrekin itzultzen ditugu.

*Adibidez: “Diru-laguntzak eman ahalko dira, eskaerak abenduaren 31 baino lehen aurkeztearen baldintzapean”. Erdarazko “con la condición de presentación” horrela itzuliko genuke? Errazagoa da:
– Diru-laguntzak jasotzeko, eskaera abenduaren 31 baino lehen egin beharko da
Berba gutxiagorekin eta modu zuzenago baten esan ahal badugu, herritarrek eskertuko digute. Bi hizkuntzetarako balio duelakoan nago: paragrafo potolo baten atzean dauden ideiak sinpleago esateko gai gara? Bada aurrera!

• ESTILOARI BURUZ, KONTUAN EDUKI:

1) Esaldi barruan elementuak zelan dauden antolatuta
2) Puntuazioa

1) Ordena: Gogoratu euskaraz aditza atzean uzteko joera daukagula, eta esaldi luzeetan horrek ulergarritasuna oztopatzen duela, aditzak informazio karga handia daukalako. Ez dugu konplexurik izan behar aditza aurreratzeko; esaldiak hobeto ulertzen dira askotan!
*Adibidez:
– Zirarmendieta kooperatiba bi eta hiru logelatako 28 etxebizitza dituen 1.faseko 3.atarirako bazkide bila hasi da.
Horrela hobeto ez?
– Zirarmendieta kooperatiba hasi da I. faseko 3. atariko etxebizitzetako bazkide bila. 28 etxebizitza daude atari horretan, bi eta hiru logelatakoak.

2) Puntuazioari dagokionez, kontu ugari esan daitezke, eta egingo dugu errepasotxoa datorren 5 minutuko ikastaroan. Soilik gogoratu ezazue ohar bat: moztu esaldiak beldurrik barik. Euskaraz, eta gaztelaniaz ere, errazagoa da bi lerroko esaldiak ulertzea, sei lerrokoak ulertzea baino.