Kategorien artxiboak: Udal langileon berri

Durangoko Udaleko Erabilera Plana, langileen arteko dinamikak, lanean euskaraz egiteko ekimenak…

Lehen Euskaraldiko datuak esku artean, bigarrenari begira jarriko gara laster

Asteon plazaratu dituzte 2018ko Euskaraldian egindako ikerketaren emaitzak. EHU eta Soziolinguistika Klusterraren ikerketaren arabera, Euskaraldiko parte-hartzaileen euskararen erabilera % 20 hazi zen ariketa sozialak iraun artean. Handik hiru hilabetera jaitsi egin zen joera hori, baina Euskaraldiaren aurretik baino %5,6 altuagoa zen erabilera. Euskal Herri osoko lagin batekin egin dute ikerketa, eta txosten osoa interneten dago eskuragai.

 

 

Ikerketak hainbat datu esanguratsu azalerazi ditu:

  • Hizkuntza ohituretan aldaketa handiena euskara ulertu bai baina mintzatzeko zailtasun edo mugak dituztenek bizi izan zuten. Nolabaiteko zailtasunak eduki arren ‘ahobizi’ eginkizuna hartu zutenengan %27,7tik % 73,3ra igo zen erabilera, eta gero % 41,2ra bajatu zen; euskararekin mugak izan eta ‘belarriprest’ rola hartu zutenen artean, aldiz,
    % 8,9tik % 41,9ra igo zen erabilera, eta handik hiru hilabetera % 16,8 zen. Hona hemen grafiko adierazgarri bat (‘euskaldun osoak’ euskaraz aritzeko inolako zailtasunik ez dutenak dira, eta ‘euskaldun hartzaileak’, berriz, mugak edo zailtasunak dituztenak):

  • Txapa soinean: ahobizien %71ek adierazi du txapa “beti edo ia beti” eraman zuela soinean; belarripresten kasuan, % 65k.
  • Euskaraz berba egiteko aukera gutxien duten herrietan igarri zuten gehien ahobizi eta belarriprestak bisibilizatzeko ariketa: biztanleen % 20 baino gutxiago euskaraz ulertzeko gai diren guneetan % 33,4 igo zen erabilera.

Ikerketaren emaitzak bideo honetan laburbildu dituzte:

Geuk ere egin genuen gure ikerketatxoa Udalean Euskaraldiak izan zuen eraginaz. Blogeko albiste honetan laburtu genituen datuak.

2020an, Euskaraldi sakonagoa

Euskaraldia ekimenaren asmoa edizioz edizio eragin handiagoa izatea da. Hizkuntza ohiturak aldatzeko beste ariketa bat egingo dugu 2020an, sakonagoa; Euskaraldiaren bigarren edizioan, norbanakoen konpromisoaz gain, erronka kolektiboak landuko ditugu. Entitate, lantalde, elkarte eta herriko taldeei ariguneak sortzea proposatuko diegu; euskaraz lasai berba egiteko guneak izango dira ariguneak. Talde babesarekin, ahobizi eta belarriprestek ariketa egiteko giro egokia sortzea izango da helburua. Horren berri izango duzue aurrerago ere, Durangoko Udalean lanketa polita egin daiteke eta!

Udan irakurtzeko liburua aukeratu duzue? Hona hemen gomendio batzuk!

Uda irakurtaldi ederrak egiteko sasoi paregabea dugu. Baduzue ohiturarik oporretan irakurtzeko? Gaurkoan udaletxeko hainbat langileri udan euskaraz irakurtzeko gomendioak eskatu dizkiegu; liburu kuttunen bat, erraz eta gustura irakurritako nobelaren bat… Hainbat gomendio batu ditugu blogean:

  • Linh jaunaren biloba (Philippe Claudel, itzulpena) eta beste batzuk – Esti Albizu (Bizenta Mogel Biblioteka)

Estik kontatu digunez, aurten bibliotekako Irakurketa Klubean asko gustatu den liburua da Linch jaunaren biloba. Gerratik ihesi beste herrialde batera doazen Linh jaunaren eta haren biloba txikiaren istorioa kontatzen du. Itsas bidaia luze baten ondoren, errefuxiatuentzako aterpe batera eraman dituzte eta aterpetik atera den lehen egunean, beretzat arrotza den herrialde horretako gizon batekin laguntasun harremana hasiko du.

“Irakurle batzuk esan digute liburu horregatik bakarrik merezi izan duela Irakurketa Klubak”

Bibliotekako arduradunak Danele Sarriugarteren azken nobela ere gomendatu digu:  Azala erre: “Liburu freskoa da, igartzen da idazlea gaztea dela eta amaiera biribila iruditu zitzaidan”. Bibliotekan gehien hartzen den eleberrietako bat, berriz, dagoeneko hainbat urte dituen Karmele Jaioren Amaren eskuak da.

  • Hariak (Yoseba Peña) – Informatikako Nerea Erauzkinen gomendioa

 

Nereak azaldu digunez, momentu honetan ‘Hariak’ izeneko liburu hau irakurtzen dabil.

“Hiru kontakizun ezberdin dira eta erraz irakurtzen da. 1936.urtean, 1950.eko hamarkadan, eta borroka armatuan girotutako hiru istoriko kontatzen ditu liburuak. Memoria historikoaren inguruan azken aldian hainbeste hitz egiten den honetan, interesgarria iruditu zait irakurtzea”.

 

 

  • Alkimista (Paulo Coelho) – Beñat Onaindiaren gomendioa (Giza Baliabideak)

“Bizitza, lotura eta muga psikologikoetatik harago, atxikimendurik gabe bizitzera animatzen gaituen eleberria da. Norberaren bide-pertsonalean ez etsitzera animatzen duen liburua, eta ziurtasun guneetatik irtetzearen beharra azpimarratzen duena.

 

  • Bizi baratzea – Jakoba Errekondo – Ekain Muñozen gomendioa (Diru-bilketa)

Aspaldian eleberri gutxi irakurri duela eta, bestelako liburu bat gomendatu digu Ekainek: “Euskal ortuzaleon ‘Santa Sactorum’-a, uda sasoirako benetan aproposa! Zatika eta saltoka irakurtzeko egokia edo beharren arabera kontsultatzeko liburua. Informazio erabilgarri asko du, eta, tarteka, Jakobaren pasadizo xelebre eta kontutxoak kontatzen ditu. Gainera euskara freskatzeko ere balio du. Izan ere, ortu munduan erabiltzen diren ohiko erdarakada asko euskaraz baitatoz jator-jator”.

  • Kutsidazu bidea Ixabel (Joxean Sagastizabal) – San Agustineko Maider Larrañagaren gomendioa

Maiderrek aspaldiko liburu bat gomendatu digu:

“Udarako liburu aproposa – eta miloi bat urte duena – ‘Kutsidazu bidea Ixabel’ irudkitzen zait, barrez ito beharrean di-da baten irakurri nuen”

 

 

 

  • Udal Euskaltegiko pare bat gomendio

Amaitzeko, Udal Euskaltegiko Garbiñe Andrinuak emandako pare bat gomendio dituzue hemen, udan, ahal bada gerizpetan, irakurtzeko modukoak:

Ahaztuen mendekua – Alberto Ladron

Nobela beltza dugu hau. Ika-mika gordina izan dute Anak eta Oskarrek Iratin. Izan ere, Anak jakin du Oskar berekin ez dela lehiala izan. Eztabaidaren ostean, basoan desagertuko da Ana. Jazotakoaren errudun joko duten beldurrez, haren desagertzea ikertzen hasiko da Oskar. Ezustez jositako polizia nobela arina eta entretenigarria da.

 

Kamisoi zuri zetazkoa – Alaine Agirre

Pederastiaren inguruko nobela laburra da. Ingelesa ikasteko kanpamentu batera doan 11 urteko neska da protagonista. Uda berean iritsiko zaizkio hilekoa eta indarkeria. Hamaika urte ditu eta emakumetu egin dute. Badaki diferente jokatu behar duela, nahiz eta ez jakin oso ondo nola. Kontzientzia hori dauka abusatzailea hurbiltzen zaionean. Emakume batek bezala jokatu behar duela uste du, baina egiatan ez ditu ezagutzen jokoaren arauak. Estilo soilez idatzia eta Sara Moranteren ilustrazioz jantzia.

 

 

 

 

Idoia Bengoak irabazi du Korrikako lehiaketa berezia

Parte hartzaileen artean zozketa egin, eta Durango Kirolakeko Idoia Bengoak lortu du Korrikako materiala eskuratzeko 50 euroko bonoa. Zorionak! AEK-ko Abarrak euskaltegian eskuratu ahalko duzu materiala.

Galderei buruz, azalpentxo batzuk hemen:

1. Korrikaren ideia hartuta beste hainbat hizkuntzaren alde ere egin dira antzerako ekitaldiak aipa itzazu hizkuntza horietako bi.

Hainbat aipatu dituzue erantzunetan. Bada, orain arte sei hizkuntza komunitatetan sortu dituzte Korrikaren antzerako ekimenak: Correllengua (1993 urtetik), katalanaren alde; Correlingua, galizieraren alde (2000 urtetik); Ar Redadeg, bretoieraren alde (2008tik);  Rith, Irlandako gaelikoaren alde (2010etik); Ras yr laith, galesaren alde (2014tik); Lefkantum, maputxeen mapuzugun hizkuntzaren alde (2017tik); eta La passem, okzitanieraren alde (2018tik).. Horrez gain, 2020an alsazieraren alde lehenengo aldiz antolatuko dute Sprochrenner lasterketa.

2. Nortzuk eraman zuten udal langileen izenean 20.Korrikako lekukoa?

Andraguneko Nagorek azken orduan ezin zuela, eta Ander Alvarez, Maite Euba eta Esteban Urainek eroan zuten lekukoa duela urte bi. Hementxe froga bisuala:

3. Korrikako zein abesti duzu gustukoen?

Erantzunetan, Denok Korrikara (19.Korrika),  Big Beñat (12.Korrika), Akelarreren Korrika (2.Korrika)  Gozategiren Euskal Herria Korrika (10.Korrika), eta Tapia eta Leturiaren Aide Korrika (8.Korrika). Negu Gorriaken ‘Kolore Bizia’ abestia ere aipatu duzue batzuk, baina hori ez da Korrikako abestia! 😉

4. Nor omenduko zenuke Korrikan?

Hauexek izan dira erantzunak:

– 70.hamarkadan euskara irakasten ibili ziren andereñoak (2 bozka)
– Euskara ikasi eta erabiltzen duten atzerritarrak
– 70.hamarkadako gurasoak, seme-alabak euskaraz ikasteko egin zuten ahaleginagatik
– Euskararen alde ahaleginak egin dituzten guztiak
– Euskaldunberriok
– Txillardegi

5. Proposatu 22.Korrikarako lelo bat!

Hauexek dira proposatu dituzuen leloak:
– Euskaraz abante bizian
– Gure mintza eguneroko ekintza
– Hizkuntza, gure bizimodua
– Euskaraz korrika bizian
– Beti izan Ahobizi!
– Korrikan urrun, euskaraz jardun
– Mintza!

AEK-koei helaraziko dizkiegu, inspirazio iturria izan zaitezkete-eta!

Korrika badator! Parte hartu ‘Egin klika!’ lehiaketa berezian!

Aste bi barru, apirilaren 4an irtengo da Garestik 21.Korrika. Ehundaka kilometro egin eta gero, Durangora apirilaren 13an helduko da, 19:00ak inguruan, eta biharamunean, apirilaren 14an iritsiko da helmugara: Gasteizen jai erraldoi batekin agurtuko dute euskararen aldeko lasterketa. (Hemen duzue 21.Korrikako ibilbidea)

Korrika datorrela eta, lehiaketa berezia antolatu dugu aurten. Bost galdera hauek erantzuteko prest? Erantzuten duzuenon artean Korrikako materiala eskuratzeko 50 euroko bonoa zozkatuko dugu!

Erantzuteko, post honetan iruzkina idatzi dezakezue edo trebatzailea@durango.eus helbidera bidali erantzuna.

Euskara praktikatu gura duzu? Kafetxo bat har dezakegu

Gogorarazi gura dizuegu Kafelagun egitasmoa martxan daukagula Euskara Zerbitzuan. Kafe orduan euskaraz lasai berba egiteko tarte bat hartu gura duzu? presio barik lankideen artean lasai berba egiteko? bada, horixe da Kafelagunen egiten duguna. Astean behin, edo bi asterik behin, zuk gura duzun maiztasunarekin elkartuko gara.

Horrez gain, gogoratu laneko gairen baten ahozko euskara hobetu gura baduzu ere, Euskara Zerbitzura jo dezakezula; gu prest izango gara laguntzeko!

Informazio gehiago gura izanez gero, idatzi trebatzaileari.

Durangoko udal zerbitzuetan Euskaraldiaren eragina igarri dugu

Euskaraldian egindako neurketaren arabera, ahobizi eta belarripresten dinamikan 10,4 puntu hazi da euskararen erabilera udaletxean eta udal zerbitzuetan. Urriaren azken astean egindako neurketan % 40,8 ziren euskarazko ahozko harremanak; Euskaraldian % 51,2ra igo zen kopuru hori; eta abenduan, apur bat mantendu zen, % 46,5 izan da azken neurketako euskarazko portzentajea.

Euskaraldiaren eragina aztertzeko, hiru neurketa egin ditugu udaletxean eta udal zerbitzuetan: lehenengoa, urriaren 23 eta 24an; bigarrena, Euskaraldiaren barruan, azaroaren 27 eta 28an; eta hirugarrena, abenduaren 18 eta 19an. Guztira, 2.688 hartuemanetako hizkuntza neurtu da.

Udalera eta udal zerbitzuetara datozenean, emakumeek gizonek baino euskara gehiago -ia 10 puntu gehiago- erabiltzen dute gure neurketen arabera. Bi generoetan igarri da Euskaraldiaren eragina; gizonezkoen artean gehixeago.

Adinari dagokionez, gazteenak dira euskara gehien erabili dutenak; 18 eta 40 urte arteko 10 herritarretik 6k euskaraz egiten du udalera jotzen duenean. Grafikoan ikus daitekeenez, adin-tarte guztietan igarri da Euskaraldiaren eragina, eta abenduaren 18 eta 19an egindako neurketan euskararen igoera apur bat mantendu da.

Adina eta generoa kontuan hartuta, itxura honetako grafikoa sortu dugu (datuak ehunekoak barik elkarrizketa kopuruak dira oraingoan):

Departamenduei dagokienez, euskara gehien entzun den lekuak Pinondo Etxea, Landakoko sotoak, Andragunea eta Museoa izan dira (% 60 eta % 70 arteko datuak dituzte); euskara gutxien, berriz, Udaltzaingoan, ekonomia alorrean eta Bulego Teknikoan entzun da (% 30 inguruan daude datuak). Departamendu bakoitzeko datuak ondo aztertu eta txostetxo bana bidaliko dizuegu urtarrilean zehar.

Oro har, datu onak direla esan daiteke, eta horrela jarrraitzera animatzen zaituztegu! Euskaraldiaren bidetik, euskaraz egitea erraztera joko dugu administrazioan ere!

Euskararen erabileraz gain, beste datu interesgarri batzuk ere jaso ditugu neurketetatik. Neurketa egunetan udalera hurreratutako herrritarren % 58,9 emakumea izan da, eta % 41,07, berriz, gizona. Adinari dagokionez, erdia baino gehiago (% 52,7) 40 eta 60 urte bitartekoa izan da; % 30, 14 eta 60 urte bitartekoa; eta % 17,3, berriz, 60 urtetik gorakoa.

 

Gaurtik aurrera, hamaika egunez (eta gehiago) ahobizi eta belarriprest!

Heldu zaigu Euskaraldia, hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa kolektiboa. Gaurtik abenduaren 3ra ahobizi eta belarriprest txaparekin ibiliko gara Euskal Herri osoan 196.000 pertsona inguru. Ez da erronka makala, aurrera!

Durangoko datu zehatzak ez dauzkagu oraindik. Jende askok azken astean eman du izena, eta datu basea elikatzen ari dira oraindik Euskaraldiko kideak (arazo teknikoak daude, jende asko dabilelako datuak sartzen). Anbotok Durangaldeko argazkia egin du gaur, asteazkeneko datuekin. Laster emango dugu horren berri eta Euskaraldiko porra nork irabazi duen esango dizuegu! Izen-ematea oraindik azaroaren 27ra arte egin ahalko da https://izenematea.euskaraldia.eus/ webgunean.

Hemen duzue Berriak gaur argitaratu duen artikulu interesgarria, Euskaraldiko datu eta xehetasun guztiekin.

Udal langileok ere prest gaude ahobizi eta belarriprest izateko. Gogoratu datorren astearte eta asteazkenean herritarrekin ditugun elkarrizketak neurtuko ditugula, Euskaraldiaren eragina ikusteko. Horrez gain, proposamen bat daukagu zuentzat: egunotan Euskaraldia tartean dela lanean bizi dituzuen bizipenak apuntatzea eta besteoi kontatzea. trebatzailea@udala.eus-era bidaliz gero, email baten batuko ditut denoi bidaltzeko.

Hemen dituzue asteon udaletxean eta Landako kiroldegian ateratako argazkiak. Euskaraldi on, guztioi!

Zelan pasatu dute uda Durangora hurreratu diren turistek?

Sartu gara irailean, eta astiro-astiro lana zelan egiten genuen gogoratzen gabiltza. Ai, ze ondo egoten den terrazatxoetako gerizpetan! Batzuek beste batzuek baino opor egun gehiago izango zenituzten, eta denetariko lekuak bisitatuko zenituzten. Animo bada, orain!

Durangoko Udalean badira langile batzuk udan jo ta fuego ibiltzen direnak: Turismo Bulegokoak, zelan ez! Uda zelan joan zaien galdetu diegu, eta Durangora hurreratu diren turistekin zelan ibili diren ere bai. Galderatxo batzuk bidali dizkiegu, eta Miriamek bidalitako erantzunak dituzue hemen. Eskerrik asko, Miriam!!

Zelan joan da uda? Lan asko izan duzue?
Udan oso ondo ibili gara, eta lana izan dugu, bai. Udako hilabeteak politenak izaten dira jendaurreko arretari dagokionez, Durango ezagutzen ez duen jende asko hartzen dugu eta.

Aurreko urteetan baino jende gehiago etorri da Durangora?
Aurten orokorrean baino bisitari gutxixeago izan dugu. Zerbitzuen (audiogida, bisitak, alojamendu erreserbak…) eta kontsulten artean bereizten dugu, eta aurten kontsulta gehiago izan ditugu bulegoan, baina zerbitzu gutxiago kudeatu dugu.

Urrunetik etortzen dira turistak? ala nondik gehienbat?
Estatukoak Bartzelona, Madril, Valentzia eta Sevillatik etorri dira gehienbat; eta atzerritik, Frantziatik, alde handiarekin. Exotikoenak: Txina, Australia, Japonia, Israel, Georgia, Filipinak…

Zer ikusi gura dute Durangon?
Askok barrualdeko herri lasaiak dituzte gustuko, kostaldean beti jende gehiago dabil eta. Paisaia eta naturaren bila ere badatoz, oinezko ibilbideak egitera; eta ondareari dagokionez, batzuek Kurutziagako gurutzea eta Andra Mariako Basilikaren berri jaso dute eta horiek ikustera datoz. Orokorrean, Durango ezagutzen ez dutenak harritu egiten dira daukan ondarea eta historia ezagutu ostean, eta oso gustura ibiltzen dira.

Anekdotarik edo galdera bitxirik baduzu gogoan?
Duela egun gutxi astoz bidaitzen zuen bisitari frantsez bat etorri zen Durangora. Albistea hemen.

Aratusteak egunerokotasuna alaitzeko opari bihurtu dira euskara ikastaroan

Asteartero moduan, fin-fin hasi dute udaleko langile batzuek eguna euskaraz trebatzeko ikastaroan. Baina egun guztiak ez dira berdin, eta gaurkoan umore ukituaz amaitu dugu eskola, Maite irakasleak ekarri dizkigun mozorroak soinean.

Gaur dugu martitzen karnabala, baina Durangon larunbata izaten da inauteri edo aratusteetako egun handia. Gainera, 2000. urtetik, aspaldiko pertsonaia berezi batzuk irteten dira kalera inauterietako larunbatean: Surrandiak. Pertsonaia horiek Gerra Zibilaren aurretik ere irteten zirela dakigu. Sudur luzedun maskarak jantzita, beldurra ematen zuten pertsonaiak ziren surrandiak; kalean gora kalean behera joaten ziren, puxikarekin jendea jotzen, eta herritarrek Andra Mariko elizpean baino ezin zuten babes hartu, maskaradun pertsonaiak ezin baitziren bertara sartu. Bada, ohitura hori berreskuratu dute Durangoko Kriskitin dantza taldeak eta Jaizale txistulari elkarteak, eta, urtero, gero eta koadrila handiagoa irteten da Surrandien Konpartsarekin. Informazio gehiago, hemen.

Abestia ere badu surrandien jaiak. Hemen duzue entzungai, eta hauxe da abesti horren letra:

Inauteriak egunerokotasunetik irten eta gu ez garen zerbaitez janzteko egunak izaten dira. Neguari agur esan eta udaberria ospatzeko esanahaia ei dago atzean; gaurkoan, tarte baten bada ere, udaberriz jantzi gara lanari beste umore batez ekiteko. Egun ederra izan!

Euskaraz trebatzeko ikastaroa hasi dugu Udal Euskaltegiarekin elkarlanean

Gaur hasi dugu euskaraz trebatzeko ikastaroaren bigarren astea, eta bagabiltza, apurka-apurka gauzatxoak ikasten!

Euskarari astindu bat emateko asmoz, guztira, 36 langilek eman dute izena trebatze ikastaroan, eta hiru taldetan banatuta, astean behin dute klasea, udaletxeko Multimedia Gelan. Astelehenetan, asteartetan eta asteazkenetan izaten dira eskolak, 08:15etik 09:45era. Udal Euskaltegiko Garbiñe eta Maite dira irakasleak; Garbiñe astelehenetako eta eguaztenetako taldeekin dabil, eta Maite astearteko taldearekin.

Ikastaroaren helburu nagusia lanean euskaraz sortzea errazagoa izateko laguntza ematea da. Helburu erraz eta lorgarriak planteatu gura ditugu, eta erronka bat izango dugu aurrean: bakoitzak, bere mailatik eta aukeretatik, aurrerapausotxoak ematea.

Giro onean hasi dugu hemendik eta ekainera bitarteko bidea. Animo, denoi!

Aurreraxeago ere izango duzue ikastaroaren nondik norakoen berri blogaren bidez.

Aste ederra izan!