Kategoriaren artxiboa: Udal langileon berri

Durangoko Udaleko Erabilera Plana, langileen arteko dinamikak, lanean euskaraz egiteko ekimenak…

Astebete barru ekingo diogu bigarren Euskaraldiari

Oso gutxi geratzen da bigarren Euskaraldia hasteko: gogoratu azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo dugula Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa. Durangoko herri batzordeak, giroa berotzeko, bideo hau kaleratu du herriko jendearen testigantzekin, eta dagoeneko txapak banatzen hasi dira Euskaraldiko lokalean (lehen ‘Naranja’ denda zegoen lekuan).

Udaletxean eta erakunde autonomoetan ere hasi ditugu apainketa lanak, herritarrei Euskaraldiko hamabost egunetan gurekin euskara gehiago egiteko gonbidapena egiteko.

Gogoratu duela urte bi izena eman bazenuten ere, aurten berriro eman behar dugula izena, eta internetez erraze-erraz egiten dela, lotura honetan: https://izenematea.euskaraldia.eus/.

 

Euskaraldian izena emanda, ARIGUNEAK sortzen hasi gara

Azken asteotan Euskaraldiko aurkezpenak egiten ibili gara udaletxean eta erakunde autonomoetan. Azaroaren 20tik abenduaren 4ra izango da Euskaraldiaren bigarren edizioa. Aurten ere “belarriprest” eta “ahobizi” izango gara, eta, horrez gain, hizkuntza ohiturak aldatzeari ekiteko, entitateok “ariguneak” sortzen hartuko dugu parte.

Durangon dagoeneko 70 entitate inguruk eman dugu izena, eta bagabiltza “ariguneak” sortzen. Durangoko Udalak eman du izena, eta entitate autonomoek ere bai.

Zer dira ariguneak? Euskaraz lasai aritzeko guneak dira. Bi motatakoak daude:

  • Barne ariguneak edo talde barrukoak

Lankide, elkarteko kide edo taldekideen artean sortuko dira. Denek ulertuko dute euskara, eta % 80 arigunea sortzeko prest egongo da (“belarriprest” edo “ahobizi” rola hartzeko prest). Arigunea sortzea erabakitzeak esan gura du talde horretan konplizitate giro bat sortuko dela eta hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa elkarrekin egingo dela.

  • Kanpo ariguneak edo herritarrei begirakoak

Herritarrei begirako lanpostuetan egongo dira kanpo ariguneak. Zerbitzu leku horietan euskaraz jakitea bermatuta egongo da (gurean hala da) eta “belarriprest” edo “ahobizi” bat egongo da bertan. Gogoratu, gainera, gure kasuan, jendaurreko jardunean lehen hitza euskaraz egiteko irizpidea duela udalak.

Izena eman dugu, eta hasi gara lehen ariguneak sortzen. Datozen asteotan oraindik sortu daitezkeen ariguneak lotzen ibiliko gara. Edozein zalantza izanez gero, galdetu lasai!

Euskaraldiko informazio guztia www.euskaraldia.eus webgunean daukazue.

 

Zer ekarriko digu urte berriak?

Urte berri on, guztioi!

2020ak ekarriko digunari begiratu bat emateko aprobetxatu gura ditugu urteko lehen egun hauek:

  • 2019ko azaroko osoko bilkuran onartu zen 2019-2022 epealdirako Erabilera Plana, eta martxan jartzen hasiko gara aurten!
  • Urtarrilaren 13ko astean euskara tailerrak hasiko dituzte udaletxeko 25 langilek. Hiru taldetan eta Udal Euskaltegiko irakasleen laguntzarekin, euskaraz lan egiteko entrenatuko gara. Tutoretza saio batzuk ere planteatuko ditugu departamendu batzuetan, apurka-apurka laneko plantilla eta ohiko dokumentuak euskaraz txukun jartzeko.
  • Urtarrilaren amaieran herritarrekiko harreman-hizkuntza neurtuko dugu. Plan berriko nobedadeetako bat da hau: urtero egingo dugu neurketa, urtez urte egoera zelan aldatzen den ikusi eta datuen araberako ekintzak pentsatzeko.
  • 2020an bigarren Euskaraldia izango dugu! Azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo dugu Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa. Aurtengoa berezia izango da entitateen inplikazioa lortu gura delako. Gure artean ere euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzeko dinamikak egingo ditugu, Euskaraldian bertan eta egun horien aurretik ere bai.

Oraingoz, horretxek dira nobedadeak. Laster izango duzue berri gehiago. Edozein zalantza edo galdera baduzue, idatzidazue.

Animo urtarrilarekin eta laster arte!

Lehen Euskaraldiko datuak esku artean, bigarrenari begira jarriko gara laster

Asteon plazaratu dituzte 2018ko Euskaraldian egindako ikerketaren emaitzak. EHU eta Soziolinguistika Klusterraren ikerketaren arabera, Euskaraldiko parte-hartzaileen euskararen erabilera % 20 hazi zen ariketa sozialak iraun artean. Handik hiru hilabetera jaitsi egin zen joera hori, baina Euskaraldiaren aurretik baino %5,6 altuagoa zen erabilera. Euskal Herri osoko lagin batekin egin dute ikerketa, eta txosten osoa interneten dago eskuragai.

 

 

Ikerketak hainbat datu esanguratsu azalerazi ditu:

  • Hizkuntza ohituretan aldaketa handiena euskara ulertu bai baina mintzatzeko zailtasun edo mugak dituztenek bizi izan zuten. Nolabaiteko zailtasunak eduki arren ‘ahobizi’ eginkizuna hartu zutenengan %27,7tik % 73,3ra igo zen erabilera, eta gero % 41,2ra bajatu zen; euskararekin mugak izan eta ‘belarriprest’ rola hartu zutenen artean, aldiz,
    % 8,9tik % 41,9ra igo zen erabilera, eta handik hiru hilabetera % 16,8 zen. Hona hemen grafiko adierazgarri bat (‘euskaldun osoak’ euskaraz aritzeko inolako zailtasunik ez dutenak dira, eta ‘euskaldun hartzaileak’, berriz, mugak edo zailtasunak dituztenak):

  • Txapa soinean: ahobizien %71ek adierazi du txapa “beti edo ia beti” eraman zuela soinean; belarripresten kasuan, % 65k.
  • Euskaraz berba egiteko aukera gutxien duten herrietan igarri zuten gehien ahobizi eta belarriprestak bisibilizatzeko ariketa: biztanleen % 20 baino gutxiago euskaraz ulertzeko gai diren guneetan % 33,4 igo zen erabilera.

Ikerketaren emaitzak bideo honetan laburbildu dituzte:

Geuk ere egin genuen gure ikerketatxoa Udalean Euskaraldiak izan zuen eraginaz. Blogeko albiste honetan laburtu genituen datuak.

2020an, Euskaraldi sakonagoa

Euskaraldia ekimenaren asmoa edizioz edizio eragin handiagoa izatea da. Hizkuntza ohiturak aldatzeko beste ariketa bat egingo dugu 2020an, sakonagoa; Euskaraldiaren bigarren edizioan, norbanakoen konpromisoaz gain, erronka kolektiboak landuko ditugu. Entitate, lantalde, elkarte eta herriko taldeei ariguneak sortzea proposatuko diegu; euskaraz lasai berba egiteko guneak izango dira ariguneak. Talde babesarekin, ahobizi eta belarriprestek ariketa egiteko giro egokia sortzea izango da helburua. Horren berri izango duzue aurrerago ere, Durangoko Udalean lanketa polita egin daiteke eta!

Udan irakurtzeko liburua aukeratu duzue? Hona hemen gomendio batzuk!

Uda irakurtaldi ederrak egiteko sasoi paregabea dugu. Baduzue ohiturarik oporretan irakurtzeko? Gaurkoan udaletxeko hainbat langileri udan euskaraz irakurtzeko gomendioak eskatu dizkiegu; liburu kuttunen bat, erraz eta gustura irakurritako nobelaren bat… Hainbat gomendio batu ditugu blogean:

  • Linh jaunaren biloba (Philippe Claudel, itzulpena) eta beste batzuk – Esti Albizu (Bizenta Mogel Biblioteka)

Estik kontatu digunez, aurten bibliotekako Irakurketa Klubean asko gustatu den liburua da Linch jaunaren biloba. Gerratik ihesi beste herrialde batera doazen Linh jaunaren eta haren biloba txikiaren istorioa kontatzen du. Itsas bidaia luze baten ondoren, errefuxiatuentzako aterpe batera eraman dituzte eta aterpetik atera den lehen egunean, beretzat arrotza den herrialde horretako gizon batekin laguntasun harremana hasiko du.

“Irakurle batzuk esan digute liburu horregatik bakarrik merezi izan duela Irakurketa Klubak”

Bibliotekako arduradunak Danele Sarriugarteren azken nobela ere gomendatu digu:  Azala erre: “Liburu freskoa da, igartzen da idazlea gaztea dela eta amaiera biribila iruditu zitzaidan”. Bibliotekan gehien hartzen den eleberrietako bat, berriz, dagoeneko hainbat urte dituen Karmele Jaioren Amaren eskuak da.

  • Hariak (Yoseba Peña) – Informatikako Nerea Erauzkinen gomendioa

 

Nereak azaldu digunez, momentu honetan ‘Hariak’ izeneko liburu hau irakurtzen dabil.

“Hiru kontakizun ezberdin dira eta erraz irakurtzen da. 1936.urtean, 1950.eko hamarkadan, eta borroka armatuan girotutako hiru istoriko kontatzen ditu liburuak. Memoria historikoaren inguruan azken aldian hainbeste hitz egiten den honetan, interesgarria iruditu zait irakurtzea”.

 

 

  • Alkimista (Paulo Coelho) – Beñat Onaindiaren gomendioa (Giza Baliabideak)

“Bizitza, lotura eta muga psikologikoetatik harago, atxikimendurik gabe bizitzera animatzen gaituen eleberria da. Norberaren bide-pertsonalean ez etsitzera animatzen duen liburua, eta ziurtasun guneetatik irtetzearen beharra azpimarratzen duena.

 

  • Bizi baratzea – Jakoba Errekondo – Ekain Muñozen gomendioa (Diru-bilketa)

Aspaldian eleberri gutxi irakurri duela eta, bestelako liburu bat gomendatu digu Ekainek: “Euskal ortuzaleon ‘Santa Sactorum’-a, uda sasoirako benetan aproposa! Zatika eta saltoka irakurtzeko egokia edo beharren arabera kontsultatzeko liburua. Informazio erabilgarri asko du, eta, tarteka, Jakobaren pasadizo xelebre eta kontutxoak kontatzen ditu. Gainera euskara freskatzeko ere balio du. Izan ere, ortu munduan erabiltzen diren ohiko erdarakada asko euskaraz baitatoz jator-jator”.

  • Kutsidazu bidea Ixabel (Joxean Sagastizabal) – San Agustineko Maider Larrañagaren gomendioa

Maiderrek aspaldiko liburu bat gomendatu digu:

“Udarako liburu aproposa – eta miloi bat urte duena – ‘Kutsidazu bidea Ixabel’ irudkitzen zait, barrez ito beharrean di-da baten irakurri nuen”

 

 

 

  • Udal Euskaltegiko pare bat gomendio

Amaitzeko, Udal Euskaltegiko Garbiñe Andrinuak emandako pare bat gomendio dituzue hemen, udan, ahal bada gerizpetan, irakurtzeko modukoak:

Ahaztuen mendekua – Alberto Ladron

Nobela beltza dugu hau. Ika-mika gordina izan dute Anak eta Oskarrek Iratin. Izan ere, Anak jakin du Oskar berekin ez dela lehiala izan. Eztabaidaren ostean, basoan desagertuko da Ana. Jazotakoaren errudun joko duten beldurrez, haren desagertzea ikertzen hasiko da Oskar. Ezustez jositako polizia nobela arina eta entretenigarria da.

 

Kamisoi zuri zetazkoa – Alaine Agirre

Pederastiaren inguruko nobela laburra da. Ingelesa ikasteko kanpamentu batera doan 11 urteko neska da protagonista. Uda berean iritsiko zaizkio hilekoa eta indarkeria. Hamaika urte ditu eta emakumetu egin dute. Badaki diferente jokatu behar duela, nahiz eta ez jakin oso ondo nola. Kontzientzia hori dauka abusatzailea hurbiltzen zaionean. Emakume batek bezala jokatu behar duela uste du, baina egiatan ez ditu ezagutzen jokoaren arauak. Estilo soilez idatzia eta Sara Moranteren ilustrazioz jantzia.

 

 

 

 

Idoia Bengoak irabazi du Korrikako lehiaketa berezia

Parte hartzaileen artean zozketa egin, eta Durango Kirolakeko Idoia Bengoak lortu du Korrikako materiala eskuratzeko 50 euroko bonoa. Zorionak! AEK-ko Abarrak euskaltegian eskuratu ahalko duzu materiala.

Galderei buruz, azalpentxo batzuk hemen:

1. Korrikaren ideia hartuta beste hainbat hizkuntzaren alde ere egin dira antzerako ekitaldiak aipa itzazu hizkuntza horietako bi.

Hainbat aipatu dituzue erantzunetan. Bada, orain arte sei hizkuntza komunitatetan sortu dituzte Korrikaren antzerako ekimenak: Correllengua (1993 urtetik), katalanaren alde; Correlingua, galizieraren alde (2000 urtetik); Ar Redadeg, bretoieraren alde (2008tik);  Rith, Irlandako gaelikoaren alde (2010etik); Ras yr laith, galesaren alde (2014tik); Lefkantum, maputxeen mapuzugun hizkuntzaren alde (2017tik); eta La passem, okzitanieraren alde (2018tik).. Horrez gain, 2020an alsazieraren alde lehenengo aldiz antolatuko dute Sprochrenner lasterketa.

2. Nortzuk eraman zuten udal langileen izenean 20.Korrikako lekukoa?

Andraguneko Nagorek azken orduan ezin zuela, eta Ander Alvarez, Maite Euba eta Esteban Urainek eroan zuten lekukoa duela urte bi. Hementxe froga bisuala:

3. Korrikako zein abesti duzu gustukoen?

Erantzunetan, Denok Korrikara (19.Korrika),  Big Beñat (12.Korrika), Akelarreren Korrika (2.Korrika)  Gozategiren Euskal Herria Korrika (10.Korrika), eta Tapia eta Leturiaren Aide Korrika (8.Korrika). Negu Gorriaken ‘Kolore Bizia’ abestia ere aipatu duzue batzuk, baina hori ez da Korrikako abestia! 😉

4. Nor omenduko zenuke Korrikan?

Hauexek izan dira erantzunak:

– 70.hamarkadan euskara irakasten ibili ziren andereñoak (2 bozka)
– Euskara ikasi eta erabiltzen duten atzerritarrak
– 70.hamarkadako gurasoak, seme-alabak euskaraz ikasteko egin zuten ahaleginagatik
– Euskararen alde ahaleginak egin dituzten guztiak
– Euskaldunberriok
– Txillardegi

5. Proposatu 22.Korrikarako lelo bat!

Hauexek dira proposatu dituzuen leloak:
– Euskaraz abante bizian
– Gure mintza eguneroko ekintza
– Hizkuntza, gure bizimodua
– Euskaraz korrika bizian
– Beti izan Ahobizi!
– Korrikan urrun, euskaraz jardun
– Mintza!

AEK-koei helaraziko dizkiegu, inspirazio iturria izan zaitezkete-eta!

Korrika badator! Parte hartu ‘Egin klika!’ lehiaketa berezian!

Aste bi barru, apirilaren 4an irtengo da Garestik 21.Korrika. Ehundaka kilometro egin eta gero, Durangora apirilaren 13an helduko da, 19:00ak inguruan, eta biharamunean, apirilaren 14an iritsiko da helmugara: Gasteizen jai erraldoi batekin agurtuko dute euskararen aldeko lasterketa. (Hemen duzue 21.Korrikako ibilbidea)

Korrika datorrela eta, lehiaketa berezia antolatu dugu aurten. Bost galdera hauek erantzuteko prest? Erantzuten duzuenon artean Korrikako materiala eskuratzeko 50 euroko bonoa zozkatuko dugu!

Erantzuteko, post honetan iruzkina idatzi dezakezue edo trebatzailea@durango.eus helbidera bidali erantzuna.

Euskara praktikatu gura duzu? Kafetxo bat har dezakegu

Gogorarazi gura dizuegu Kafelagun egitasmoa martxan daukagula Euskara Zerbitzuan. Kafe orduan euskaraz lasai berba egiteko tarte bat hartu gura duzu? presio barik lankideen artean lasai berba egiteko? bada, horixe da Kafelagunen egiten duguna. Astean behin, edo bi asterik behin, zuk gura duzun maiztasunarekin elkartuko gara.

Horrez gain, gogoratu laneko gairen baten ahozko euskara hobetu gura baduzu ere, Euskara Zerbitzura jo dezakezula; gu prest izango gara laguntzeko!

Informazio gehiago gura izanez gero, idatzi trebatzaileari.

Durangoko udal zerbitzuetan Euskaraldiaren eragina igarri dugu

Euskaraldian egindako neurketaren arabera, ahobizi eta belarripresten dinamikan 10,4 puntu hazi da euskararen erabilera udaletxean eta udal zerbitzuetan. Urriaren azken astean egindako neurketan % 40,8 ziren euskarazko ahozko harremanak; Euskaraldian % 51,2ra igo zen kopuru hori; eta abenduan, apur bat mantendu zen, % 46,5 izan da azken neurketako euskarazko portzentajea.

Euskaraldiaren eragina aztertzeko, hiru neurketa egin ditugu udaletxean eta udal zerbitzuetan: lehenengoa, urriaren 23 eta 24an; bigarrena, Euskaraldiaren barruan, azaroaren 27 eta 28an; eta hirugarrena, abenduaren 18 eta 19an. Guztira, 2.688 hartuemanetako hizkuntza neurtu da.

Udalera eta udal zerbitzuetara datozenean, emakumeek gizonek baino euskara gehiago -ia 10 puntu gehiago- erabiltzen dute gure neurketen arabera. Bi generoetan igarri da Euskaraldiaren eragina; gizonezkoen artean gehixeago.

Adinari dagokionez, gazteenak dira euskara gehien erabili dutenak; 18 eta 40 urte arteko 10 herritarretik 6k euskaraz egiten du udalera jotzen duenean. Grafikoan ikus daitekeenez, adin-tarte guztietan igarri da Euskaraldiaren eragina, eta abenduaren 18 eta 19an egindako neurketan euskararen igoera apur bat mantendu da.

Adina eta generoa kontuan hartuta, itxura honetako grafikoa sortu dugu (datuak ehunekoak barik elkarrizketa kopuruak dira oraingoan):

Departamenduei dagokienez, euskara gehien entzun den lekuak Pinondo Etxea, Landakoko sotoak, Andragunea eta Museoa izan dira (% 60 eta % 70 arteko datuak dituzte); euskara gutxien, berriz, Udaltzaingoan, ekonomia alorrean eta Bulego Teknikoan entzun da (% 30 inguruan daude datuak). Departamendu bakoitzeko datuak ondo aztertu eta txostetxo bana bidaliko dizuegu urtarrilean zehar.

Oro har, datu onak direla esan daiteke, eta horrela jarrraitzera animatzen zaituztegu! Euskaraldiaren bidetik, euskaraz egitea erraztera joko dugu administrazioan ere!

Euskararen erabileraz gain, beste datu interesgarri batzuk ere jaso ditugu neurketetatik. Neurketa egunetan udalera hurreratutako herrritarren % 58,9 emakumea izan da, eta % 41,07, berriz, gizona. Adinari dagokionez, erdia baino gehiago (% 52,7) 40 eta 60 urte bitartekoa izan da; % 30, 14 eta 60 urte bitartekoa; eta % 17,3, berriz, 60 urtetik gorakoa.

 

Gaurtik aurrera, hamaika egunez (eta gehiago) ahobizi eta belarriprest!

Heldu zaigu Euskaraldia, hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa kolektiboa. Gaurtik abenduaren 3ra ahobizi eta belarriprest txaparekin ibiliko gara Euskal Herri osoan 196.000 pertsona inguru. Ez da erronka makala, aurrera!

Durangoko datu zehatzak ez dauzkagu oraindik. Jende askok azken astean eman du izena, eta datu basea elikatzen ari dira oraindik Euskaraldiko kideak (arazo teknikoak daude, jende asko dabilelako datuak sartzen). Anbotok Durangaldeko argazkia egin du gaur, asteazkeneko datuekin. Laster emango dugu horren berri eta Euskaraldiko porra nork irabazi duen esango dizuegu! Izen-ematea oraindik azaroaren 27ra arte egin ahalko da https://izenematea.euskaraldia.eus/ webgunean.

Hemen duzue Berriak gaur argitaratu duen artikulu interesgarria, Euskaraldiko datu eta xehetasun guztiekin.

Udal langileok ere prest gaude ahobizi eta belarriprest izateko. Gogoratu datorren astearte eta asteazkenean herritarrekin ditugun elkarrizketak neurtuko ditugula, Euskaraldiaren eragina ikusteko. Horrez gain, proposamen bat daukagu zuentzat: egunotan Euskaraldia tartean dela lanean bizi dituzuen bizipenak apuntatzea eta besteoi kontatzea. trebatzailea@udala.eus-era bidaliz gero, email baten batuko ditut denoi bidaltzeko.

Hemen dituzue asteon udaletxean eta Landako kiroldegian ateratako argazkiak. Euskaraldi on, guztioi!