Kategoriaren artxiboa: Euskararen normalizazioa

Soziolingustika apur bat, eta euskararen biziberritzean egiten diren urratsei buruzko albisteak.

Astebete barru ekingo diogu bigarren Euskaraldiari

Oso gutxi geratzen da bigarren Euskaraldia hasteko: gogoratu azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo dugula Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa. Durangoko herri batzordeak, giroa berotzeko, bideo hau kaleratu du herriko jendearen testigantzekin, eta dagoeneko txapak banatzen hasi dira Euskaraldiko lokalean (lehen ‘Naranja’ denda zegoen lekuan).

Udaletxean eta erakunde autonomoetan ere hasi ditugu apainketa lanak, herritarrei Euskaraldiko hamabost egunetan gurekin euskara gehiago egiteko gonbidapena egiteko.

Gogoratu duela urte bi izena eman bazenuten ere, aurten berriro eman behar dugula izena, eta internetez erraze-erraz egiten dela, lotura honetan: https://izenematea.euskaraldia.eus/.

 

Euskaraldian izena emanda, ARIGUNEAK sortzen hasi gara

Azken asteotan Euskaraldiko aurkezpenak egiten ibili gara udaletxean eta erakunde autonomoetan. Azaroaren 20tik abenduaren 4ra izango da Euskaraldiaren bigarren edizioa. Aurten ere “belarriprest” eta “ahobizi” izango gara, eta, horrez gain, hizkuntza ohiturak aldatzeari ekiteko, entitateok “ariguneak” sortzen hartuko dugu parte.

Durangon dagoeneko 70 entitate inguruk eman dugu izena, eta bagabiltza “ariguneak” sortzen. Durangoko Udalak eman du izena, eta entitate autonomoek ere bai.

Zer dira ariguneak? Euskaraz lasai aritzeko guneak dira. Bi motatakoak daude:

  • Barne ariguneak edo talde barrukoak

Lankide, elkarteko kide edo taldekideen artean sortuko dira. Denek ulertuko dute euskara, eta % 80 arigunea sortzeko prest egongo da (“belarriprest” edo “ahobizi” rola hartzeko prest). Arigunea sortzea erabakitzeak esan gura du talde horretan konplizitate giro bat sortuko dela eta hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa elkarrekin egingo dela.

  • Kanpo ariguneak edo herritarrei begirakoak

Herritarrei begirako lanpostuetan egongo dira kanpo ariguneak. Zerbitzu leku horietan euskaraz jakitea bermatuta egongo da (gurean hala da) eta “belarriprest” edo “ahobizi” bat egongo da bertan. Gogoratu, gainera, gure kasuan, jendaurreko jardunean lehen hitza euskaraz egiteko irizpidea duela udalak.

Izena eman dugu, eta hasi gara lehen ariguneak sortzen. Datozen asteotan oraindik sortu daitezkeen ariguneak lotzen ibiliko gara. Edozein zalantza izanez gero, galdetu lasai!

Euskaraldiko informazio guztia www.euskaraldia.eus webgunean daukazue.

 

Etxealditik Euskaraldira, datozen 7 egunetan hizkuntza ohiturak astintzeko

Udazkenean izango dugun Euskaraldirako entrenamendua hasiko dugu gaur: Etxealditik Euskaraldira. Egunero, apirilaren 30era arte, alorren baten euskaraz bizitzeko proposamena helduko zaigu Euskaralditik, eta helburua etxean eta etxetik euskara gehiago, gehiagotan eta gehiagorekin egitea izango da.

Zazpi egunetako proposamenekin hasi aurretik, hausnarketarako tarte bat hartu eta gure hizkuntza ohituren erradiografiatxo bat egitera animatu zaitezte. Momentu honetan norekin egiten duzu berba egunerokotasunean? Eta zer hizkuntzatan? euskaraz, gaztelaniaz, bietan? zer ohitura aldatu edo hobetu gurako zenuke?

Ariketa txiki hori egin ostean, goazen lehen erronkara. Gaur, apirilak 24, EUSKARAZ JOLASTEKO deia egin dute Euskaralditik. Umeekin eta ume ez direnekin gehiago jolasteko aukera eman digu koronabirusak eta horretarako aukera ugari dago. Berriak bere webgunean, esaterako, euskarazko jolasen lotura interesgarriak batu ditu.

Umeekin jolasteaz ari garela, gogoratu gaur Durangon Haurren Eguna dela! Egitaraua antolatu du Durangoko Udalak:

HELDUENTZAKO ERE jolas interesgarriak daude euskaraz: aurrekoan Berbarok sortutako pista jolasaren berri eman genuen, eta Harrapazank gazteentzako atariak ere beste pista jolas bat sortu du:  3dikrimenak.  Jolasari lotuta, mugikorreko Egunean Behin aplikazioa ere laster bueltatuko da oporretatik, eta astelehenean denboraldi berria hasiko da. Egunean hamar galdera erantzunda sariak irabazi ditzakezue, eta Euskal Herrikoaz gain, gero eta herri mailako, koadriletako eta familietako talde gehiago daude!

Datozen egunetan arlo gehiagotan euskara lantzeko ideia eta proposamenak helduko dira. Adi, beraz! 😉

Lehen Euskaraldiko datuak esku artean, bigarrenari begira jarriko gara laster

Asteon plazaratu dituzte 2018ko Euskaraldian egindako ikerketaren emaitzak. EHU eta Soziolinguistika Klusterraren ikerketaren arabera, Euskaraldiko parte-hartzaileen euskararen erabilera % 20 hazi zen ariketa sozialak iraun artean. Handik hiru hilabetera jaitsi egin zen joera hori, baina Euskaraldiaren aurretik baino %5,6 altuagoa zen erabilera. Euskal Herri osoko lagin batekin egin dute ikerketa, eta txosten osoa interneten dago eskuragai.

 

 

Ikerketak hainbat datu esanguratsu azalerazi ditu:

  • Hizkuntza ohituretan aldaketa handiena euskara ulertu bai baina mintzatzeko zailtasun edo mugak dituztenek bizi izan zuten. Nolabaiteko zailtasunak eduki arren ‘ahobizi’ eginkizuna hartu zutenengan %27,7tik % 73,3ra igo zen erabilera, eta gero % 41,2ra bajatu zen; euskararekin mugak izan eta ‘belarriprest’ rola hartu zutenen artean, aldiz,
    % 8,9tik % 41,9ra igo zen erabilera, eta handik hiru hilabetera % 16,8 zen. Hona hemen grafiko adierazgarri bat (‘euskaldun osoak’ euskaraz aritzeko inolako zailtasunik ez dutenak dira, eta ‘euskaldun hartzaileak’, berriz, mugak edo zailtasunak dituztenak):

  • Txapa soinean: ahobizien %71ek adierazi du txapa “beti edo ia beti” eraman zuela soinean; belarripresten kasuan, % 65k.
  • Euskaraz berba egiteko aukera gutxien duten herrietan igarri zuten gehien ahobizi eta belarriprestak bisibilizatzeko ariketa: biztanleen % 20 baino gutxiago euskaraz ulertzeko gai diren guneetan % 33,4 igo zen erabilera.

Ikerketaren emaitzak bideo honetan laburbildu dituzte:

Geuk ere egin genuen gure ikerketatxoa Udalean Euskaraldiak izan zuen eraginaz. Blogeko albiste honetan laburtu genituen datuak.

2020an, Euskaraldi sakonagoa

Euskaraldia ekimenaren asmoa edizioz edizio eragin handiagoa izatea da. Hizkuntza ohiturak aldatzeko beste ariketa bat egingo dugu 2020an, sakonagoa; Euskaraldiaren bigarren edizioan, norbanakoen konpromisoaz gain, erronka kolektiboak landuko ditugu. Entitate, lantalde, elkarte eta herriko taldeei ariguneak sortzea proposatuko diegu; euskaraz lasai berba egiteko guneak izango dira ariguneak. Talde babesarekin, ahobizi eta belarriprestek ariketa egiteko giro egokia sortzea izango da helburua. Horren berri izango duzue aurrerago ere, Durangoko Udalean lanketa polita egin daiteke eta!

Ikasturtea laster hasiko da euskara ikasi edo hobetu gura dutenentzat ere

Iraila erronka berriei ekiteko sasoia izaten da, ikastaroetan edo gimnasioan izena ematekoa, baita euskara ikasi eta hobetzekoa ere. Euskaltegietan matrikulazio epea zabalik dago, eta klasera joan ordez euskara praktikatzeko Berbalagun eta Mintzanet moduko ekimenetan parte hartu gura duenak ere aukera du izena emateko. Bestalde, gogoratu langile publikoek irailaren 18ra arte daukazuela aukera hizkuntza eskakizunak egiaztatzeko IVAPen azterketetan izena emateko; argibideren bat gura baduzue, deitu Eli Txurrukari (1082 da bere telefono luzapena). Gogoratu  IVAPen ikastaroetan izena emateko sasoia maiatzean izaten dela.

Hauexek dira euskara ikasteko ber-bertan ditugun aukerak:

Gogoratu euskara ikasteagatik diru-laguntzak ematen dituela Durangoko Udalak.

Euskara praktikatu eta hobetzeko, berriz, bi aukera eder ditugu eskura:

  • Berbalagun, taldean batu eta astean behin euskaraz lagungiroan berba egiteko ekimena.
  • Mintzanet, ordenagailu bidez, on line, euskara praktikatzeko eta euskara praktikatzen laguntzeko ekimena.

Informazio honek zuentzat eta zuen inguruko edonorentzat balio du! Animatu ingurukoak!

Kultur ekintzak eta jaialdia antolatu ditu Berbarok, 30.urteurrenean

Durangoko Berbaro euskara elkarteak 30 urte bete ditu aurten, eta hori ospatzeko hainbat egitasmo antolatuko ditu urte osoan zehar. Udaberrian kultur ekintza interesgarriak eta egun osoko jaialdia izango dira; ekainaren 1eko jaialdian Durangoko euskaltzaleak batu eta elkarrekin egun eder bat pasatzeko gonbidapena egin dute.

Hementxe dauzkazue egitarauak:

Eta urteurren jaialdiko egitarau osoa. Bazkarirako txartelak salgai daude!

21.Korrikaren mezua: euskaraz egin, eragin eta egin arazteko deia

Atzo Gasteizen egin zituen azken pausuak 21.Korrikak. Maialen Lujanbio bertsolari eta Euskal Herriko txapeldunak idatzi du hamaika egunez sekretupean eta Korrikako lekukoaren barruan egon den mezua. Hitzak josten eta ideiak transmititzen abila da, benetan, Lujanbio. Bideoaren lehen minutuetan eta beheko testuan duzue bere mezua; euskara gizartearen ardatzean egon behar dela dio, hain sinple baina hain konplexu.

Bertsoak eta herri bazkaria, besteak beste, Durangon 21.Korrikari harrera egiteko

Apirilaren 13an, amaitu bezperan, helduko da Korrika Durangora, arratsaldeko 18:55ean. Egun horretarako egun osoko egitaraua prestatu du korrika batzordeak, bazkaria ere tartean, eta txartelak salgai daude! Aurretik ere Korrikaren inguruan herria girotzeko ekitaldiak izango ditugu:

  • APIRILAK 11, OSTEGUNA

19:00etan, Bertso Korrika Plateruenan: Onintza Enbeita, Manu Goiogana, Aitor Bizkarra eta Gorka Pagonabarraga. Gai-jartzailea: Leire Vargas.

  • APIRILAK 12, OSTIRALA

Goizean, Korrika Txikia Durangoko kaleetatik: Jesuitetan hasiko da, eta ikastetxez ikastetxe joan eta gero, Kurutziaga ikastolan amaituko da.

  • APIRILAK 13, LARUNBATA

12:00etan, triki poteoa, Andra Marian hasita.

14:30ean, Korrika Bazkaria Plateruenan. Tiketak salgai daude AEK-ko Abarrak euskaltegian. (Nagusien menua 15 € eta umeena 6€), Bazkalostean, jolasak eta euskal kanten bingoa.

18:55ean, KORRIKA!

 

Idoia Bengoak irabazi du Korrikako lehiaketa berezia

Parte hartzaileen artean zozketa egin, eta Durango Kirolakeko Idoia Bengoak lortu du Korrikako materiala eskuratzeko 50 euroko bonoa. Zorionak! AEK-ko Abarrak euskaltegian eskuratu ahalko duzu materiala.

Galderei buruz, azalpentxo batzuk hemen:

1. Korrikaren ideia hartuta beste hainbat hizkuntzaren alde ere egin dira antzerako ekitaldiak aipa itzazu hizkuntza horietako bi.

Hainbat aipatu dituzue erantzunetan. Bada, orain arte sei hizkuntza komunitatetan sortu dituzte Korrikaren antzerako ekimenak: Correllengua (1993 urtetik), katalanaren alde; Correlingua, galizieraren alde (2000 urtetik); Ar Redadeg, bretoieraren alde (2008tik);  Rith, Irlandako gaelikoaren alde (2010etik); Ras yr laith, galesaren alde (2014tik); Lefkantum, maputxeen mapuzugun hizkuntzaren alde (2017tik); eta La passem, okzitanieraren alde (2018tik).. Horrez gain, 2020an alsazieraren alde lehenengo aldiz antolatuko dute Sprochrenner lasterketa.

2. Nortzuk eraman zuten udal langileen izenean 20.Korrikako lekukoa?

Andraguneko Nagorek azken orduan ezin zuela, eta Ander Alvarez, Maite Euba eta Esteban Urainek eroan zuten lekukoa duela urte bi. Hementxe froga bisuala:

3. Korrikako zein abesti duzu gustukoen?

Erantzunetan, Denok Korrikara (19.Korrika),  Big Beñat (12.Korrika), Akelarreren Korrika (2.Korrika)  Gozategiren Euskal Herria Korrika (10.Korrika), eta Tapia eta Leturiaren Aide Korrika (8.Korrika). Negu Gorriaken ‘Kolore Bizia’ abestia ere aipatu duzue batzuk, baina hori ez da Korrikako abestia! 😉

4. Nor omenduko zenuke Korrikan?

Hauexek izan dira erantzunak:

– 70.hamarkadan euskara irakasten ibili ziren andereñoak (2 bozka)
– Euskara ikasi eta erabiltzen duten atzerritarrak
– 70.hamarkadako gurasoak, seme-alabak euskaraz ikasteko egin zuten ahaleginagatik
– Euskararen alde ahaleginak egin dituzten guztiak
– Euskaldunberriok
– Txillardegi

5. Proposatu 22.Korrikarako lelo bat!

Hauexek dira proposatu dituzuen leloak:
– Euskaraz abante bizian
– Gure mintza eguneroko ekintza
– Hizkuntza, gure bizimodua
– Euskaraz korrika bizian
– Beti izan Ahobizi!
– Korrikan urrun, euskaraz jardun
– Mintza!

AEK-koei helaraziko dizkiegu, inspirazio iturria izan zaitezkete-eta!

Korrika badator! Parte hartu ‘Egin klika!’ lehiaketa berezian!

Aste bi barru, apirilaren 4an irtengo da Garestik 21.Korrika. Ehundaka kilometro egin eta gero, Durangora apirilaren 13an helduko da, 19:00ak inguruan, eta biharamunean, apirilaren 14an iritsiko da helmugara: Gasteizen jai erraldoi batekin agurtuko dute euskararen aldeko lasterketa. (Hemen duzue 21.Korrikako ibilbidea)

Korrika datorrela eta, lehiaketa berezia antolatu dugu aurten. Bost galdera hauek erantzuteko prest? Erantzuten duzuenon artean Korrikako materiala eskuratzeko 50 euroko bonoa zozkatuko dugu!

Erantzuteko, post honetan iruzkina idatzi dezakezue edo trebatzailea@durango.eus helbidera bidali erantzuna.