Kategorien artxiboak: Euskararen normalizazioa

Soziolingustika apur bat, eta euskararen biziberritzean egiten diren urratsei buruzko albisteak.

Bost urtean lau puntu hazi da Durangoko euskaldunen kopurua

Eustatek emandako datuak dira. 2011n durangarren % 49 zen euskaraz ulertzeko eta berba egiteko gai; eta 2016an, berriz, %53. Datuon arabera, “ia euskaldunen” multzoan egon da aldaketarik nabarmenena (%27tik %20ra jaitsi da). Talde honetan sartu ohi dira euskaraz zerbait ulertu bai, baina berba egiteko gai ez direnak, ikasten dabiltzanak, etab. Badirudi 2011n multzo horretan sentitzen ziren herritarren zati bat euskaldundu egin dela, eta beste zati batek erdaldunen taldean kokatu duela bere burua. Atzerritarren etorrerak ere eragin ahal izan ditu aldaketa horiek.

Dena dela, euskaldunen kopurua gorantz doa apurka-apurka, eta horren adierazle dira azken 15 urteetako datuak:

Euskaldunen % 57,7k ez du liburuak euskaraz irakurtzeko ohiturarik

Durangoko Azokaren une bat (argazkia: Anboto astekaria)

Euskaldunen kultur kontsumoaren gaineko ikerketa egin dute Siadecok eta Elkar Fundazioak. Hainbat datu esanguratsu ondorioztatu ditu ikerketak: literatura, musika eta hedabideen kontsumoari buruz galdetuta, euskaldunen erdiek baino gehiagok adierazi dute ez dutela euskal kultura kontsumitzen.

Literatura: ohitura eta erraztasun falta
Liburuei dagokienez, inkesta erantzun duten euskaldunen % 57,7k erantzun du ez duela euskarazko liburuak irakurtzeko ohiturarik, eta euskaraz ez irakurtzeko arrazoien artean, gehienek (%42,5) diote ohitura eta erraztasun faltagatik ez dutela euskaraz irakurtzen. Zenbakitara eroanda, euskarazko ohiko liburu irakurleak 172.000 dira; erdarazko ohiko irakurle euskaldunak, berriz, 402.000. Kontuan hartu euskaldunei buruz gabiltzala berbetan, euskara ulertzeko gaitasuna duten herritarrez. Biztanle guztiei dagokien datua beste bat da: euskal herritarren % 6 dira euskarazko liburuen ohiko irakurleak.

Hedabideak: telebista prentsa baino gehiago
Hedabideei dagokienez, ikerketan gehien irakurritako bi egunkariez eta gehien ikusitako bi telebista-katez galdetu dute. Prentsari dagokionez, %20,6k dute euskarazko kazetak irakurtzeko ohitura; telebista-kateen kasuan handiagoa da kontsumoa, % 42.

Musika: azken urtean euskaldunen %47,1 izan da euskarazko kontzertu baten
Musikaren kasuan, beste arloekin konparatuta nahiko datu onak ditu euskal musikak. Hauexek dira datu orokorrak:

  • Diskoak erosi: euskaldunen %59,7k ez du azken urtean diskorik erosi. % 29,7k euskarazko diskoak erosi ditu, eta % 10,6k diskoak erosi bai, baina ez du euskarazko diskorik erosi. Euskarazko diskoen erosle gehienak 35-44 adin tarteko euskaldunak dira.
  • Kontzertuak: azken urtean kontzertuetara joan diren euskaldunen gehienek euskaraz kantatzen duten taldeak ikusi dituzte. Euskaldunen %38,4 ez da kontzertu batera ere joan; %47,1ek euskarazko talderen bat ikusi du, eta %14,5ek kontzertuetara joan bai, baina ez du euskarazko talderik ikusi.

Datu gehiago eta albistea, Berrian.

Haleema Sadia: euskara irakasle izan gura duen pakistandar gaztea

ETB 1eko Herri txiki, infernu handi saioan ezagutu dugu Haleema Sadia gaztea. Pakistanetik 8 urterekin etorri zen Euskal Herrira bizitzera, eta, gaur egun, euskaraz gaztelaniaz baino hobeto moldatzen da. 8 urtetik 13 urtera Azkoitian bizi izan zen eta han ikasi zuen euskara; gaur egun Agurainen bizi da, eta azaldu duenez, jende oso atsegina topatu du bertan. Lagunekin euskaraz gaztelaniaz baino hobeto moldatzen da, eta kontatu duenez, ahizparekin gurasoek ez ulertzeko euskara erabiltzen du. Euskara irakasle izan gurako luke, beren antzera kanpotik datorren jendeari euskara ikasten laguntzeko.

Bere testigantza entzuteko, hemen duzue 7 minutuko bideoa. Ikustea merezi du!

Euskaraz trebatzeko ikastaroa hasi dugu Udal Euskaltegiarekin elkarlanean

Gaur hasi dugu euskaraz trebatzeko ikastaroaren bigarren astea, eta bagabiltza, apurka-apurka gauzatxoak ikasten!

Euskarari astindu bat emateko asmoz, guztira, 36 langilek eman dute izena trebatze ikastaroan, eta hiru taldetan banatuta, astean behin dute klasea, udaletxeko Multimedia Gelan. Astelehenetan, asteartetan eta asteazkenetan izaten dira eskolak, 08:15etik 09:45era. Udal Euskaltegiko Garbiñe eta Maite dira irakasleak; Garbiñe astelehenetako eta eguaztenetako taldeekin dabil, eta Maite astearteko taldearekin.

Ikastaroaren helburu nagusia lanean euskaraz sortzea errazagoa izateko laguntza ematea da. Helburu erraz eta lorgarriak planteatu gura ditugu, eta erronka bat izango dugu aurrean: bakoitzak, bere mailatik eta aukeretatik, aurrerapausotxoak ematea.

Giro onean hasi dugu hemendik eta ekainera bitarteko bidea. Animo, denoi!

Aurreraxeago ere izango duzue ikastaroaren nondik norakoen berri blogaren bidez.

Aste ederra izan!

Euskarabentura antolatzen ari dira: gazteek Euskal Herritik egiteko espedizioa

16 eta 17 urte bitarteko gazterik baduzue inguruan? Bada, abentura berezia bizi ahal izango dute euskararen inguruan. Euskarabentura izeneko egitasmoan 120 gazte euskaldunentzako (zazpi herrialdeetakoak zein diasporakoak) espedizioa antolatzen ari dira. Euskal Herrian zehar oinez egingo dute espedizioa 2018ko otsailean, bertoko Done Jakue bideak jarraituz. Euskal Herria modu berezian ezagutzeko ekintzak egingo dituzte hilebte osoan: museoak bisitatu, hitzaldiak, tailerrak, kirol txapelketak, eztabaidak…

Euskarabenturako mapa (euskarabentura.eus)

Parte hartu gura dutenek lan original bat aurkeztu beharko dute, eta horretarako hiru gai proposatu dituzte antolatzaileek: euskara eta zure herria, euskara eta itsasoa eta euskara eta emakumeak. Idatzizko lanak, ikus-entzunezkoak, abestiak, artelanak… hainbat formatutan aurkeztu ahalko dituzte lan horiek.

Ekimen konpleto-konpletoa dirudi, ezta? Lotura honetan duzue informazio gehiago!

2018rako asmoak

2017ko azken txanpan gaude. Datorren urtera begira, Euskara Zerbitzutik ere badauzkagu asmo berriak. Udalaren euskalduntzean urte nahiko berezia izango da datorrena:

  • Trebakuntzan pausotxo batzuk emango ditugu, Udal Euskaltegiarekin elkarlanean. Urtarrilean ikastaro orokor bat hasiko dugu udaleko hainbat langilerekin, eta HAZen ere ikastaro labur bat egingo dugu, euskarari astindu bat emateko.
  • 2018an euskarak udalean duen egoerari buruzko diagnostikoa egingo dugu, eta diagnostiko horrek emango dizkigu pistak datozen bost urteetarako Euskara Plana diseinatzeko. Horretarako udal langileoi parte hartzea eskatuko dizuegu, denon artean egingo baitugu euskarak gurean duen egoeraren argazkia.

Horretxek dira urte hasierarako gure asmoak. Astiro-astiro eta elkarri lagunduz emango ditugu pausuak. Batzuetan aldapa gogorren aurrean gaudela sentitzen badugu ere, egingo dugu!

Ondo-ondo amaitu urtea, eta indartsu eta irribarrez hasi 2018a!

Kalean neurtutako elkarrizketetatik %22,7 izan dira euskaraz

Datu interesgarriak eman zituzten atzo Durangoko hizkuntza-erabileraren kale-neurketaren aurkezpenean.  Soziolingustika Klusterrak egindako azterketaren arabera, kalean entzundako elkarrizketetatik %22,7 euskaraz izan dira, eta %75,4 gaztelaniaz. Beste hizkuntza batzuetan erabilera % 1,9koa izan da. Kontuan izan behar da Durangoko biztanleen % 49 dela euskalduna, % 27 ia euskalduna eta %24 erdaldun elebakarra.

Adin-tarteka, umeak dira euskara gehien erabiltzen dutenak (% 37,8). Euskara gutxien erabiltzen dutenak, berriz, adinekoak dira (% 14,5). Gazteen erabilera  % 25,2koa izan da eta helduena  % 18,8koa.

Auzoka berriz, Alde Zaharrean (% 29,6) entzun dute euskara gehien; ondoren Ezkurdi–Madalena eremua kokatzen da (% 17,8) eta azkenik, Ibaizabal–Landako eremuan entzun dute euskara gutxien (% 14,1).

Ikerketak hizkuntza ohituren inguruko beste datu esanguratsu bat azaleratu du. Umeek eta helduek osatutako taldeetan entzun da euskara gehien:  % 42,2. Baina, hala ere, umeak bakarrik (nagusirik barik) daudenean % 19,7koa da euskarazko erabilera; eta, aldiz, nagusiak euren artean (umerik barik) ari direnean, % 14,3tan darabilte euskara.

Beheko taulan duzue datu nagusien laburpena, eta gehiago sakondu gura baduzue, aurkezpenerako erabili duten txostena sarean dago, lotura honetan.

Durangoko kaleetan euskara zenbat erabiltzen den neurtu dute

Ehun elkarrizketetatik zenbat dira zuen ustez euskaraz Durangoko kaleetan? Soziolinguistika Klusterrak ikerketa egin du aurten; ekainean eta uztailean, hainbat egunez, egin dute kale neurketa, eta haren emaitzen berri asteazken honetan, abenduak 13, jakingo dugu.

Soziolinguistika Klusterreko Asier Basurto izango da Plateruena Kafe Antzokian emaitzak eta ondorioak azaltzen. Datuon berri izan eta hausnarketan eta tertulian aritzeko egun egokia izan daiteke; aurkezpenaren ostean luntxa egongo da 😉

Kanpoan hotz eta barruak bero babajaneko goxotasunean!

Barikuan bazkari goxo-goxoa izan genuen Erretentxu soziedadean. Euskararen Egunaren aitzakian, koadrilatxoa batu ginen babajanaren bueltan, eta bazkari eder askoa prestatu zigun Ivanek. Eskerrik asko!!

Datorren urtean gehiago… Tradizioa bihurtzen ari da, eta abenduaren 3aren bueltako barikuan bazkaltzeko ohitura eder hori mantentzekotan gara!

Hemen dituzue babajaneko argazki batzuk:

Euskararen aldarria egun baten ozenago entzuten bada ere urte osokoa denez, pausoz pauso guk ere administrazioan aurrera egingo dugu!

Amaitzeko, larunbat honetan Oihana Iguaran bertsolariak txapelketan kantatutako agur ederra uzten dizuet. Lotura honetan duzue bideoa, eta hemen, azpian, transkripzioa.

Mendez mende
ezpainetik ezpainera
pasa den horren lekuko,
hemen guztiok gera.
Hizkuntza pasa,
debekatuz eten ziguten arnasa,
baina hau da gure borroka
eta gure jolasa,
hor gaurko plaza

Irautea ez da dena
ospa dezagun garena

Euskara gara gu
ta kantuz dakargu
ez zedin kondaira hartan galdu

Bardoen lekua
bertsoak lehertua
festa hau da gure mendekua

Irautea ez da dena
ospa dezagun garena

Euskal Herri osora zabalduko da euskararen erabileran eragiteko egitasmoa

Atzo aurkeztu zuten jendaurrean Euskaraldia ekimena.

Hizkuntza ohiturei buelta bat emateko egitasmoa jarriko da abian 2018an. Azken bi urteotan hainbat herritan egin dituzten erronken bidea jarraituz, Euskal Herri osora zabalduko da ’11 egun euskaraz’ ekimena. 2018 osoan hizkuntza aktibazioaren inguruko formazioan eta girotzean lan egin ostean, 2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra euskaraz bizitzeko erronka planteatuko da. Horretarako jarrera eta konpromiso zehatzak izango dituzten figura bi egongo dira herritarren artean: AHOBIZI-ak eta BELARRIPREST-ak.

Erronkarekin bat egin gura duten herritarrek Ahobizi edo Belarriprest izatea aukeratuko dute, eta hamaika egunez, figura horien txapa eroango dute soinean, besteekiko harremanetan denek jakin dezaten zer konpromiso hartu duten.

Durangon ere bai!
Durangon ere martxan jarriko da egitasmoa, eta abenduaren 1ean egingo da aurkezpena, Andra Mariako elizpean, 19:30ean. Karrika antzerki taldekoen laguntzarekin, umorea lagun azalduko dute zer den Euskaraldia.

Zer diozue, udal langileak animatuko gara?