Kategorien artxiboak: Durangon bertan

Durangoko albiste interesgarrien berri; batez ere euskararekin eta euskal kulturaz lotuta.

Hasi da Euskaraldian izena emateko epea

Hizkuntza ohiturak aldatzeko ’11 egun euskaraz’ ekimena gero eta gertuago dago. Azaroaren 23tik abenduaren 3ra izango da Euskaraldia, eta bertan parte hartzeko izen-ematea atzo hasi zen. Euskal Herriko 400 herri baino gehiagok eman du izena, tartean, baita Durangok ere.

Durangoko Euskaraldiko batzordeko kideak, asteon ateratako argazkian.

‘Ahobizi’ edo ‘belarriprest’ rola aukeratu, eta euskaraz berba egiteko aukerak biderkatzea izango dugu erronka. Parte hartzeko prest zaudete? Durangoko Udalak ere egin du bat Euskaraldiarekin, eta hemendik eta azaroaren 23ra gurean ekimena zelan landuko dugun adostuko dugu. Laster izango duzue berri gehiago!

 

Zelan pasatu dute uda Durangora hurreratu diren turistek?

Sartu gara irailean, eta astiro-astiro lana zelan egiten genuen gogoratzen gabiltza. Ai, ze ondo egoten den terrazatxoetako gerizpetan! Batzuek beste batzuek baino opor egun gehiago izango zenituzten, eta denetariko lekuak bisitatuko zenituzten. Animo bada, orain!

Durangoko Udalean badira langile batzuk udan jo ta fuego ibiltzen direnak: Turismo Bulegokoak, zelan ez! Uda zelan joan zaien galdetu diegu, eta Durangora hurreratu diren turistekin zelan ibili diren ere bai. Galderatxo batzuk bidali dizkiegu, eta Miriamek bidalitako erantzunak dituzue hemen. Eskerrik asko, Miriam!!

Zelan joan da uda? Lan asko izan duzue?
Udan oso ondo ibili gara, eta lana izan dugu, bai. Udako hilabeteak politenak izaten dira jendaurreko arretari dagokionez, Durango ezagutzen ez duen jende asko hartzen dugu eta.

Aurreko urteetan baino jende gehiago etorri da Durangora?
Aurten orokorrean baino bisitari gutxixeago izan dugu. Zerbitzuen (audiogida, bisitak, alojamendu erreserbak…) eta kontsulten artean bereizten dugu, eta aurten kontsulta gehiago izan ditugu bulegoan, baina zerbitzu gutxiago kudeatu dugu.

Urrunetik etortzen dira turistak? ala nondik gehienbat?
Estatukoak Bartzelona, Madril, Valentzia eta Sevillatik etorri dira gehienbat; eta atzerritik, Frantziatik, alde handiarekin. Exotikoenak: Txina, Australia, Japonia, Israel, Georgia, Filipinak…

Zer ikusi gura dute Durangon?
Askok barrualdeko herri lasaiak dituzte gustuko, kostaldean beti jende gehiago dabil eta. Paisaia eta naturaren bila ere badatoz, oinezko ibilbideak egitera; eta ondareari dagokionez, batzuek Kurutziagako gurutzea eta Andra Mariako Basilikaren berri jaso dute eta horiek ikustera datoz. Orokorrean, Durango ezagutzen ez dutenak harritu egiten dira daukan ondarea eta historia ezagutu ostean, eta oso gustura ibiltzen dira.

Anekdotarik edo galdera bitxirik baduzu gogoan?
Duela egun gutxi astoz bidaitzen zuen bisitari frantsez bat etorri zen Durangora. Albistea hemen.

Euskaraldia dator: Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko egitasmoa

Hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa egingo dugu milaka herritarrek 2018ko udazkenean. Euskaraldian 11 egunez euskaraz berba egiteko eta entzuteko aukerak aprobetxatzeko deia egingo da. Euskal Herri osoko 340 herri hasi dira ekimena antolatzen, tartean, Durangaldeko herri guztiak. Asteon egin da eskualdeko aurkezpena prentsara begira.

Baina zer ote da Euskaraldia? Eusko Jaurlaritzak eta Euskaltzaleen Topaguneak egindako hitzarmen batetik jaio den ariketa soziala da. Azaroaren 23tik abenduaren 3ra, hamaika egunez, euskaraz bizitzeko aukerak handitzea da helburua.

Bi rol egongo dira, txapa bidez identifikatuta:

  • AHOBIZI: Euskaraz ulertzen duten guztiei euskaraz berba egiteko konpromisoa hartuko dute, eta ezezagunei lehen hitza euskaraz egingo diote.
  • BELARRIPREST: Euskaraz ulertzen duten pertsonak dira, eta gainerakoei euskaraz aritzeko gonbidapena egingo diete. Euskaraz edo gaztelaniaz erantzungo dute, gaitasunaren arabera.

Amankomunazgoak argitaratu duen bideo honetan argi azaltzen dira bi rol horien funtzioak:

Ahoak eta belarriak aktibatzea da, beraz, kontua. Baina lanketa handia duen zerbait da hau: herritarrei Euskaraldiak zer dakarren azaltzeko batzordeak sortu dira herriz herri, eta Durangon ere hasi du bere bidea lantalde batek. Udaleko langileok ere animatuko gara hizkuntza ohiturak aldatzera? Aurrerago ere izango dugu gai honi buruz berba egiteko aukera!

Bost urtean lau puntu hazi da Durangoko euskaldunen kopurua

Eustatek emandako datuak dira. 2011n durangarren % 49 zen euskaraz ulertzeko eta berba egiteko gai; eta 2016an, berriz, %53. Datuon arabera, “ia euskaldunen” multzoan egon da aldaketarik nabarmenena (%27tik %20ra jaitsi da). Talde honetan sartu ohi dira euskaraz zerbait ulertu bai, baina berba egiteko gai ez direnak, ikasten dabiltzanak, etab. Badirudi 2011n multzo horretan sentitzen ziren herritarren zati bat euskaldundu egin dela, eta beste zati batek erdaldunen taldean kokatu duela bere burua. Atzerritarren etorrerak ere eragin ahal izan ditu aldaketa horiek.

Dena dela, euskaldunen kopurua gorantz doa apurka-apurka, eta horren adierazle dira azken 15 urteetako datuak:

Aratusteak egunerokotasuna alaitzeko opari bihurtu dira euskara ikastaroan

Asteartero moduan, fin-fin hasi dute udaleko langile batzuek eguna euskaraz trebatzeko ikastaroan. Baina egun guztiak ez dira berdin, eta gaurkoan umore ukituaz amaitu dugu eskola, Maite irakasleak ekarri dizkigun mozorroak soinean.

Gaur dugu martitzen karnabala, baina Durangon larunbata izaten da inauteri edo aratusteetako egun handia. Gainera, 2000. urtetik, aspaldiko pertsonaia berezi batzuk irteten dira kalera inauterietako larunbatean: Surrandiak. Pertsonaia horiek Gerra Zibilaren aurretik ere irteten zirela dakigu. Sudur luzedun maskarak jantzita, beldurra ematen zuten pertsonaiak ziren surrandiak; kalean gora kalean behera joaten ziren, puxikarekin jendea jotzen, eta herritarrek Andra Mariko elizpean baino ezin zuten babes hartu, maskaradun pertsonaiak ezin baitziren bertara sartu. Bada, ohitura hori berreskuratu dute Durangoko Kriskitin dantza taldeak eta Jaizale txistulari elkarteak, eta, urtero, gero eta koadrila handiagoa irteten da Surrandien Konpartsarekin. Informazio gehiago, hemen.

Abestia ere badu surrandien jaiak. Hemen duzue entzungai, eta hauxe da abesti horren letra:

Inauteriak egunerokotasunetik irten eta gu ez garen zerbaitez janzteko egunak izaten dira. Neguari agur esan eta udaberria ospatzeko esanahaia ei dago atzean; gaurkoan, tarte baten bada ere, udaberriz jantzi gara lanari beste umore batez ekiteko. Egun ederra izan!

Euskaraz trebatzeko ikastaroa hasi dugu Udal Euskaltegiarekin elkarlanean

Gaur hasi dugu euskaraz trebatzeko ikastaroaren bigarren astea, eta bagabiltza, apurka-apurka gauzatxoak ikasten!

Euskarari astindu bat emateko asmoz, guztira, 36 langilek eman dute izena trebatze ikastaroan, eta hiru taldetan banatuta, astean behin dute klasea, udaletxeko Multimedia Gelan. Astelehenetan, asteartetan eta asteazkenetan izaten dira eskolak, 08:15etik 09:45era. Udal Euskaltegiko Garbiñe eta Maite dira irakasleak; Garbiñe astelehenetako eta eguaztenetako taldeekin dabil, eta Maite astearteko taldearekin.

Ikastaroaren helburu nagusia lanean euskaraz sortzea errazagoa izateko laguntza ematea da. Helburu erraz eta lorgarriak planteatu gura ditugu, eta erronka bat izango dugu aurrean: bakoitzak, bere mailatik eta aukeretatik, aurrerapausotxoak ematea.

Giro onean hasi dugu hemendik eta ekainera bitarteko bidea. Animo, denoi!

Aurreraxeago ere izango duzue ikastaroaren nondik norakoen berri blogaren bidez.

Aste ederra izan!

Kalean neurtutako elkarrizketetatik %22,7 izan dira euskaraz

Datu interesgarriak eman zituzten atzo Durangoko hizkuntza-erabileraren kale-neurketaren aurkezpenean.  Soziolingustika Klusterrak egindako azterketaren arabera, kalean entzundako elkarrizketetatik %22,7 euskaraz izan dira, eta %75,4 gaztelaniaz. Beste hizkuntza batzuetan erabilera % 1,9koa izan da. Kontuan izan behar da Durangoko biztanleen % 49 dela euskalduna, % 27 ia euskalduna eta %24 erdaldun elebakarra.

Adin-tarteka, umeak dira euskara gehien erabiltzen dutenak (% 37,8). Euskara gutxien erabiltzen dutenak, berriz, adinekoak dira (% 14,5). Gazteen erabilera  % 25,2koa izan da eta helduena  % 18,8koa.

Auzoka berriz, Alde Zaharrean (% 29,6) entzun dute euskara gehien; ondoren Ezkurdi–Madalena eremua kokatzen da (% 17,8) eta azkenik, Ibaizabal–Landako eremuan entzun dute euskara gutxien (% 14,1).

Ikerketak hizkuntza ohituren inguruko beste datu esanguratsu bat azaleratu du. Umeek eta helduek osatutako taldeetan entzun da euskara gehien:  % 42,2. Baina, hala ere, umeak bakarrik (nagusirik barik) daudenean % 19,7koa da euskarazko erabilera; eta, aldiz, nagusiak euren artean (umerik barik) ari direnean, % 14,3tan darabilte euskara.

Beheko taulan duzue datu nagusien laburpena, eta gehiago sakondu gura baduzue, aurkezpenerako erabili duten txostena sarean dago, lotura honetan.

Kanpoan hotz eta barruak bero babajaneko goxotasunean!

Barikuan bazkari goxo-goxoa izan genuen Erretentxu soziedadean. Euskararen Egunaren aitzakian, koadrilatxoa batu ginen babajanaren bueltan, eta bazkari eder askoa prestatu zigun Ivanek. Eskerrik asko!!

Datorren urtean gehiago… Tradizioa bihurtzen ari da, eta abenduaren 3aren bueltako barikuan bazkaltzeko ohitura eder hori mantentzekotan gara!

Hemen dituzue babajaneko argazki batzuk:

Euskararen aldarria egun baten ozenago entzuten bada ere urte osokoa denez, pausoz pauso guk ere administrazioan aurrera egingo dugu!

Amaitzeko, larunbat honetan Oihana Iguaran bertsolariak txapelketan kantatutako agur ederra uzten dizuet. Lotura honetan duzue bideoa, eta hemen, azpian, transkripzioa.

Mendez mende
ezpainetik ezpainera
pasa den horren lekuko,
hemen guztiok gera.
Hizkuntza pasa,
debekatuz eten ziguten arnasa,
baina hau da gure borroka
eta gure jolasa,
hor gaurko plaza

Irautea ez da dena
ospa dezagun garena

Euskara gara gu
ta kantuz dakargu
ez zedin kondaira hartan galdu

Bardoen lekua
bertsoak lehertua
festa hau da gure mendekua

Irautea ez da dena
ospa dezagun garena

Euskal Herri osora zabalduko da euskararen erabileran eragiteko egitasmoa

Atzo aurkeztu zuten jendaurrean Euskaraldia ekimena.

Hizkuntza ohiturei buelta bat emateko egitasmoa jarriko da abian 2018an. Azken bi urteotan hainbat herritan egin dituzten erronken bidea jarraituz, Euskal Herri osora zabalduko da ’11 egun euskaraz’ ekimena. 2018 osoan hizkuntza aktibazioaren inguruko formazioan eta girotzean lan egin ostean, 2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra euskaraz bizitzeko erronka planteatuko da. Horretarako jarrera eta konpromiso zehatzak izango dituzten figura bi egongo dira herritarren artean: AHOBIZI-ak eta BELARRIPREST-ak.

Erronkarekin bat egin gura duten herritarrek Ahobizi edo Belarriprest izatea aukeratuko dute, eta hamaika egunez, figura horien txapa eroango dute soinean, besteekiko harremanetan denek jakin dezaten zer konpromiso hartu duten.

Durangon ere bai!
Durangon ere martxan jarriko da egitasmoa, eta abenduaren 1ean egingo da aurkezpena, Andra Mariako elizpean, 19:30ean. Karrika antzerki taldekoen laguntzarekin, umorea lagun azalduko dute zer den Euskaraldia.

Zer diozue, udal langileak animatuko gara?

 

Jaietako zapia kaleratu du GUKA euskaltzaleen bilguneak

Berton ditugu sanfaustoak, eta asteon jaietarako dituen asmoak plazaratu ditu Durangoko euskaltzaleen GUKA taldeak. AEK, Euskal Herrian Euskaraz, Ibaizabal Ikastola eta Berbaro Taldea biltzen ditu GUKAk. Urte osoan euskaraz bizitzeko aukerak sortzen egiten du lan, eta jaietan ere presentzia izaten du txosnagunean.

Aurten jaietarako zapia kaleratuko dute euskararen aldeko aldarria ikustarazteko; euro baten truke eskuratu ahal izango dira karpan bertan, eta dagoeneko salgai jarri dituzte AEKn, Berbaron, Ibaizabalen, Plateruenan eta Antonio´s tabernan. Horrez gain, Kurutziaga iturri alboko karpan jan-edanerako aukera eta musika eskaintza berezia eskainiko dutela azaldu dute. Euskal musika ipiniko dute DJ Koolek urriaren 11n eta DJ Elepuntok urriaren 21ean.

Bestalde, urtero legez, GUKAko karpan mezu ironiko eta umoretsudun txapak banatuko dituzte, doan. Hona hemen pasa den urteeetako txapa batzuen irudiak: