Egilearen artxiboa: Durangoko Udaleko Euskara Zerbitzua

Berbaz aldizkaria: Durangoko gazteen sorkuntza lanak irakurgai

Urtean zehar patxadaz irakurtze asti barik ibiltzen gara, eta opor garaia horretarako aproposa izaten da: egin duzue osteratxoa bibliotekatik? edo liburu-dendaren bat bisitatu duzue? agian lankideei galdetuko zenioten ea zer irakurtzea gomendatzen dizueten…

Bada, gaurkoan literatura aldizkari berezi baten berri ematera gatoz: Berbaz Sorkuntza Aldizkaria da, Durangoko Sorginola gaztetxeko literatura zaleek sortutako aldizkaria. Bertan, Durango eta inguruetako gazteek idatzitako ipuinak, olerkiak, eta sorkuntzarekin lotura duten taldeei egindako elkarrizketak topatuko dituzue. Horrez gain, udaberrian egin duten literatura lehiaketako lanak ere badaude. Izan ere, 24 ordutan burutzeko erronka bota zuten Sorginolako Ateneoko lagunek: gaia (iparra) eta hitza (kea) eman zituzten, eta hortik abiatuta sorkuntza lanak egiteko deia egin zuten lehiaketan.

Hitz liburu-dendan eta Intxaurre elkartean dituzue eskuragai 32 orrialdeko liburuxkak, 2 euroren truke. Udan literatura freskoa (eta euskaraz!) irakurtzeko aukera ederra izan daiteke!

Sarean ere badago irakurgai!

 

 

 

Aguraingo bizipenetatik, Euskaraldia zer den ikasiko dugu Durangon

Durangoko Euskaraldiko lan-taldeak hitzaldi berezia antolatu du ekainaren 19rako: Aguraingo Asier Lafuente etorriko da, bertan antolatu zuten ’75 ordu euskaraz’ ekimeneko bizipenak kontatzera. Izan ere, Euskaraldia sortu aurretik hainbat herritan egin dituzte euskara aktibatzeko ariketak, eta egitasmo horietan inspiratuta jaio da Euskal Herri osorako Euskaraldia.

Berbaldia, esan bezala, ekainaren 19an izango da, 19:00etan, Durangoko Udal Euskaltegiko Berbagunean. Hemen duzue gaurko Anboton Lafuenteri egindako elkarrizketa:

Aguraingo esperientziari buruz gehiago jakiteko, hementxe ’75 ordu euskaraz’ ekimeneko bloga.

Euskaraldia dator: Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko egitasmoa

Hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa egingo dugu milaka herritarrek 2018ko udazkenean. Euskaraldian 11 egunez euskaraz berba egiteko eta entzuteko aukerak aprobetxatzeko deia egingo da. Euskal Herri osoko 340 herri hasi dira ekimena antolatzen, tartean, Durangaldeko herri guztiak. Asteon egin da eskualdeko aurkezpena prentsara begira.

Baina zer ote da Euskaraldia? Eusko Jaurlaritzak eta Euskaltzaleen Topaguneak egindako hitzarmen batetik jaio den ariketa soziala da. Azaroaren 23tik abenduaren 3ra, hamaika egunez, euskaraz bizitzeko aukerak handitzea da helburua.

Bi rol egongo dira, txapa bidez identifikatuta:

  • AHOBIZI: Euskaraz ulertzen duten guztiei euskaraz berba egiteko konpromisoa hartuko dute, eta ezezagunei lehen hitza euskaraz egingo diote.
  • BELARRIPREST: Euskaraz ulertzen duten pertsonak dira, eta gainerakoei euskaraz aritzeko gonbidapena egingo diete. Euskaraz edo gaztelaniaz erantzungo dute, gaitasunaren arabera.

Amankomunazgoak argitaratu duen bideo honetan argi azaltzen dira bi rol horien funtzioak:

Ahoak eta belarriak aktibatzea da, beraz, kontua. Baina lanketa handia duen zerbait da hau: herritarrei Euskaraldiak zer dakarren azaltzeko batzordeak sortu dira herriz herri, eta Durangon ere hasi du bere bidea lantalde batek. Udaleko langileok ere animatuko gara hizkuntza ohiturak aldatzera? Aurrerago ere izango dugu gai honi buruz berba egiteko aukera!

Bost urtean lau puntu hazi da Durangoko euskaldunen kopurua

Eustatek emandako datuak dira. 2011n durangarren % 49 zen euskaraz ulertzeko eta berba egiteko gai; eta 2016an, berriz, %53. Datuon arabera, “ia euskaldunen” multzoan egon da aldaketarik nabarmenena (%27tik %20ra jaitsi da). Talde honetan sartu ohi dira euskaraz zerbait ulertu bai, baina berba egiteko gai ez direnak, ikasten dabiltzanak, etab. Badirudi 2011n multzo horretan sentitzen ziren herritarren zati bat euskaldundu egin dela, eta beste zati batek erdaldunen taldean kokatu duela bere burua. Atzerritarren etorrerak ere eragin ahal izan ditu aldaketa horiek.

Dena dela, euskaldunen kopurua gorantz doa apurka-apurka, eta horren adierazle dira azken 15 urteetako datuak:

Euskaldunen % 57,7k ez du liburuak euskaraz irakurtzeko ohiturarik

Durangoko Azokaren une bat (argazkia: Anboto astekaria)

Euskaldunen kultur kontsumoaren gaineko ikerketa egin dute Siadecok eta Elkar Fundazioak. Hainbat datu esanguratsu ondorioztatu ditu ikerketak: literatura, musika eta hedabideen kontsumoari buruz galdetuta, euskaldunen erdiek baino gehiagok adierazi dute ez dutela euskal kultura kontsumitzen.

Literatura: ohitura eta erraztasun falta
Liburuei dagokienez, inkesta erantzun duten euskaldunen % 57,7k erantzun du ez duela euskarazko liburuak irakurtzeko ohiturarik, eta euskaraz ez irakurtzeko arrazoien artean, gehienek (%42,5) diote ohitura eta erraztasun faltagatik ez dutela euskaraz irakurtzen. Zenbakitara eroanda, euskarazko ohiko liburu irakurleak 172.000 dira; erdarazko ohiko irakurle euskaldunak, berriz, 402.000. Kontuan hartu euskaldunei buruz gabiltzala berbetan, euskara ulertzeko gaitasuna duten herritarrez. Biztanle guztiei dagokien datua beste bat da: euskal herritarren % 6 dira euskarazko liburuen ohiko irakurleak.

Hedabideak: telebista prentsa baino gehiago
Hedabideei dagokienez, ikerketan gehien irakurritako bi egunkariez eta gehien ikusitako bi telebista-katez galdetu dute. Prentsari dagokionez, %20,6k dute euskarazko kazetak irakurtzeko ohitura; telebista-kateen kasuan handiagoa da kontsumoa, % 42.

Musika: azken urtean euskaldunen %47,1 izan da euskarazko kontzertu baten
Musikaren kasuan, beste arloekin konparatuta nahiko datu onak ditu euskal musikak. Hauexek dira datu orokorrak:

  • Diskoak erosi: euskaldunen %59,7k ez du azken urtean diskorik erosi. % 29,7k euskarazko diskoak erosi ditu, eta % 10,6k diskoak erosi bai, baina ez du euskarazko diskorik erosi. Euskarazko diskoen erosle gehienak 35-44 adin tarteko euskaldunak dira.
  • Kontzertuak: azken urtean kontzertuetara joan diren euskaldunen gehienek euskaraz kantatzen duten taldeak ikusi dituzte. Euskaldunen %38,4 ez da kontzertu batera ere joan; %47,1ek euskarazko talderen bat ikusi du, eta %14,5ek kontzertuetara joan bai, baina ez du euskarazko talderik ikusi.

Datu gehiago eta albistea, Berrian.

Haleema Sadia: euskara irakasle izan gura duen pakistandar gaztea

ETB 1eko Herri txiki, infernu handi saioan ezagutu dugu Haleema Sadia gaztea. Pakistanetik 8 urterekin etorri zen Euskal Herrira bizitzera, eta, gaur egun, euskaraz gaztelaniaz baino hobeto moldatzen da. 8 urtetik 13 urtera Azkoitian bizi izan zen eta han ikasi zuen euskara; gaur egun Agurainen bizi da, eta azaldu duenez, jende oso atsegina topatu du bertan. Lagunekin euskaraz gaztelaniaz baino hobeto moldatzen da, eta kontatu duenez, ahizparekin gurasoek ez ulertzeko euskara erabiltzen du. Euskara irakasle izan gurako luke, beren antzera kanpotik datorren jendeari euskara ikasten laguntzeko.

Bere testigantza entzuteko, hemen duzue 7 minutuko bideoa. Ikustea merezi du!

Aratusteak egunerokotasuna alaitzeko opari bihurtu dira euskara ikastaroan

Asteartero moduan, fin-fin hasi dute udaleko langile batzuek eguna euskaraz trebatzeko ikastaroan. Baina egun guztiak ez dira berdin, eta gaurkoan umore ukituaz amaitu dugu eskola, Maite irakasleak ekarri dizkigun mozorroak soinean.

Gaur dugu martitzen karnabala, baina Durangon larunbata izaten da inauteri edo aratusteetako egun handia. Gainera, 2000. urtetik, aspaldiko pertsonaia berezi batzuk irteten dira kalera inauterietako larunbatean: Surrandiak. Pertsonaia horiek Gerra Zibilaren aurretik ere irteten zirela dakigu. Sudur luzedun maskarak jantzita, beldurra ematen zuten pertsonaiak ziren surrandiak; kalean gora kalean behera joaten ziren, puxikarekin jendea jotzen, eta herritarrek Andra Mariko elizpean baino ezin zuten babes hartu, maskaradun pertsonaiak ezin baitziren bertara sartu. Bada, ohitura hori berreskuratu dute Durangoko Kriskitin dantza taldeak eta Jaizale txistulari elkarteak, eta, urtero, gero eta koadrila handiagoa irteten da Surrandien Konpartsarekin. Informazio gehiago, hemen.

Abestia ere badu surrandien jaiak. Hemen duzue entzungai, eta hauxe da abesti horren letra:

Inauteriak egunerokotasunetik irten eta gu ez garen zerbaitez janzteko egunak izaten dira. Neguari agur esan eta udaberria ospatzeko esanahaia ei dago atzean; gaurkoan, tarte baten bada ere, udaberriz jantzi gara lanari beste umore batez ekiteko. Egun ederra izan!

Sortzaileak.eus sortu dute, euskal kulturako katalogoa

Euskal kulturgintzako ia 2.000 sortzaileren datuak batu dituzte Sortzaileak.eus datu-basean. Zazpi kultur esparru hartu dira kontuan: literatura, antzerkia, ikus-entzunezkoak, dantza, arte plastikoak, bertsolaritza eta musika. Sortzaileen argazkiak, irudiak, datuak, eta estekak ipini dituzte kontsultagai.

Apurka-apurka sortzaileak gehitzen joatea da asmoa, eta gaur egungo kulturgintzan dabiltzan pertsonez gain, historian zehar izan diren sortzaileak ere katalogoan jartzea.

Kuxkuxeatu, kuxkuxeatu! Baietz jende ezagun ugari ikusi! http://www.sortzaileak.eus/

Euskaraz trebatzeko ikastaroa hasi dugu Udal Euskaltegiarekin elkarlanean

Gaur hasi dugu euskaraz trebatzeko ikastaroaren bigarren astea, eta bagabiltza, apurka-apurka gauzatxoak ikasten!

Euskarari astindu bat emateko asmoz, guztira, 36 langilek eman dute izena trebatze ikastaroan, eta hiru taldetan banatuta, astean behin dute klasea, udaletxeko Multimedia Gelan. Astelehenetan, asteartetan eta asteazkenetan izaten dira eskolak, 08:15etik 09:45era. Udal Euskaltegiko Garbiñe eta Maite dira irakasleak; Garbiñe astelehenetako eta eguaztenetako taldeekin dabil, eta Maite astearteko taldearekin.

Ikastaroaren helburu nagusia lanean euskaraz sortzea errazagoa izateko laguntza ematea da. Helburu erraz eta lorgarriak planteatu gura ditugu, eta erronka bat izango dugu aurrean: bakoitzak, bere mailatik eta aukeretatik, aurrerapausotxoak ematea.

Giro onean hasi dugu hemendik eta ekainera bitarteko bidea. Animo, denoi!

Aurreraxeago ere izango duzue ikastaroaren nondik norakoen berri blogaren bidez.

Aste ederra izan!

Euskarabentura antolatzen ari dira: gazteek Euskal Herritik egiteko espedizioa

16 eta 17 urte bitarteko gazterik baduzue inguruan? Bada, abentura berezia bizi ahal izango dute euskararen inguruan. Euskarabentura izeneko egitasmoan 120 gazte euskaldunentzako (zazpi herrialdeetakoak zein diasporakoak) espedizioa antolatzen ari dira. Euskal Herrian zehar oinez egingo dute espedizioa 2018ko otsailean, bertoko Done Jakue bideak jarraituz. Euskal Herria modu berezian ezagutzeko ekintzak egingo dituzte hilebte osoan: museoak bisitatu, hitzaldiak, tailerrak, kirol txapelketak, eztabaidak…

Euskarabenturako mapa (euskarabentura.eus)

Parte hartu gura dutenek lan original bat aurkeztu beharko dute, eta horretarako hiru gai proposatu dituzte antolatzaileek: euskara eta zure herria, euskara eta itsasoa eta euskara eta emakumeak. Idatzizko lanak, ikus-entzunezkoak, abestiak, artelanak… hainbat formatutan aurkeztu ahalko dituzte lan horiek.

Ekimen konpleto-konpletoa dirudi, ezta? Lotura honetan duzue informazio gehiago!