Euskarabentura antolatzen ari dira: gazteek Euskal Herritik egiteko espedizioa

16 eta 17 urte bitarteko gazterik baduzue inguruan? Bada, abentura berezia bizi ahal izango dute euskararen inguruan. Euskarabentura izeneko egitasmoan 120 gazte euskaldunentzako (zazpi herrialdeetakoak zein diasporakoak) espedizioa antolatzen ari dira. Euskal Herrian zehar oinez egingo dute espedizioa 2018ko otsailean, bertoko Done Jakue bideak jarraituz. Euskal Herria modu berezian ezagutzeko ekintzak egingo dituzte hilebte osoan: museoak bisitatu, hitzaldiak, tailerrak, kirol txapelketak, eztabaidak…

Euskarabenturako mapa (euskarabentura.eus)

Parte hartu gura dutenek lan original bat aurkeztu beharko dute, eta horretarako hiru gai proposatu dituzte antolatzaileek: euskara eta zure herria, euskara eta itsasoa eta euskara eta emakumeak. Idatzizko lanak, ikus-entzunezkoak, abestiak, artelanak… hainbat formatutan aurkeztu ahalko dituzte lan horiek.

Ekimen konpleto-konpletoa dirudi, ezta? Lotura honetan duzue informazio gehiago!

Noiz erabili letra etzana? Noiz maiuskulak eta minuskulak? Eta kakotxak? (5 minutuko ikastaroa)

Testu barnean izen eta kontzeptu bereziak sartzeko hainbat baliabide ditugu: letra etzana, maiuskulak, komatxoak edo kakotxak…

Kultura arloko adibideak oinarri hartuta, Ortotipografiari buruzko laburpentxoa duzue hemen:

Iturriak:
– Berriako Estilo Liburua
– Ikasmaterialetako hizkuntzaren egokitasun-irizpideak finkatzeko Aholku Batzordea

Erderakaden errepasoa (5 minutuko ikastaroa)

Gaztelaniaz oso zabalduta dauden esamolde batzuk euskarara ere ekartzen ditugu maiz. IVAPen estilo liburutik eta laneko zuzenketetatik abiatuta, hona hemen erderakada batzuen errepasoa:

*Adostasun(era) batera heldu = llegar a un acuerdo

  • Zinegotziek luze eztabaidatu dute, baina lortu dute adostasun batera heltzea
  • Zinegotziek luze eztabaidatu dute, baina azkenean ados jarri dira

*Aldaketak jasan = sufrir cambios

  • Aurreko bilerara ekarritako txostenak aldaketak jasan ditu, eta gaur ekarri dugu proposamen berria
  • Aurreko bilerara ekarritako txostenari aldaketak egin dizkiogu, eta gaur ekarri dugu proposamen berria.

*Arazoa bideratu

“Arazoa bideratu” esanda ez dugu ezer esaten. Zehaztu gehiago:

  • Itoginen arazoa bideratzeko neurriak hartuko dira.
  • Itoginak konpontzeko neurriak hartuko dira.

*Argi berdea eman = dar luz verde

  • Udalbatzak argi berdea eman dio Euskara Kontseiluaren ordenantzari
  • Udalbatzak baiezkoa eman dio / onartu egin du Euskara Kontseiluaren ordenantza

*Arreta deitu = llamar la atención

  • Kontu horrek arreta deitu dit
  • Kontu hori deigarria gertatu zait 
  • Pedrori arreta deitzea gustatzen zaio.
  • Pedrori nabarmentzea gustatzen zaio

*Asumitu

  • Gastu hori udalak asumituko du
  • Gastu hori udalak ordainduko du /hartuko du bere gain

*Egoera errepasatu

Errepasatu ikasitakoa edo ikusitakoa egiten da, baina ez egoera bat. ‘Egoera aztertu’ edo ‘azaldu’ jarri dezakegu:

  • Errepasa dezagun berriz ere egoera, ea konponbideren bat aurkitzen dugun
  • Azter dezagun berriz ere egoera, ea konponbideren bat aurkitzen dugun

*Hiritar

‘Ciudadano’eta ‘ciudadanía’ barra-barra erabiltzen dira gaztelaniaz. Horren eraginez erabili ohi da ‘hiritar’, baina euskaraz ‘herritar’ dago hobetsita:

  • Udalaren betebeharra da bando bidez informazio hori hiritar guztiei helaraztea
  • Udalaren betebeharra da bando bidez informazio hori herritar guztiei helaraztea

*Apustua egin

Gaztelaniaz ohikoak dira “hemos apostado fuerte por estas inversiones” moduko esaldiak erabiltzea. Euskaraz, ordea, zerbaiten aldeko ahalegin horiei ez zaie “apustu” izena ematen.

  • Aurtengo kontzertuetan Durangoko artistengatik apustua egin dugu
  • Aurtengo kontzertuetan Durangoko artistak gonbidatu gura izan ditugu 
  • Ikastaroetan apustua egiteaz gain, instalazioetan inbertsioak egingo direla esan du alkateordeak
  • Ikastaroetako eskaintza indartzeaz gain, instalazioetan inbertsioak egingo direla esan du alkateordeak

*Suposatu

‘Suposatu’ aditzak ‘uste izan’ esan gura du: “Azkenean zer edo zergatik etorri ezin bada, deitu egingo duela suposatzen dut”. Beraz, kasu hauetan txarto dago:

  • Araua urratzeak 200 euroko isuna suposatzen du
  • Araua urratzeak 200 euroko isuna dakar
  • Araua urratuz gero, 200 euroko isuna ordaindu behar da
  • Horrek suposatzen du 800 familia inguruk parte hartu duela izotz pistan
  • Horrek esan gura du 800 familia inguruk parte hartu duela izotz pistan

2018rako asmoak

2017ko azken txanpan gaude. Datorren urtera begira, Euskara Zerbitzutik ere badauzkagu asmo berriak. Udalaren euskalduntzean urte nahiko berezia izango da datorrena:

  • Trebakuntzan pausotxo batzuk emango ditugu, Udal Euskaltegiarekin elkarlanean. Urtarrilean ikastaro orokor bat hasiko dugu udaleko hainbat langilerekin, eta HAZen ere ikastaro labur bat egingo dugu, euskarari astindu bat emateko.
  • 2018an euskarak udalean duen egoerari buruzko diagnostikoa egingo dugu, eta diagnostiko horrek emango dizkigu pistak datozen bost urteetarako Euskara Plana diseinatzeko. Horretarako udal langileoi parte hartzea eskatuko dizuegu, denon artean egingo baitugu euskarak gurean duen egoeraren argazkia.

Horretxek dira urte hasierarako gure asmoak. Astiro-astiro eta elkarri lagunduz emango ditugu pausuak. Batzuetan aldapa gogorren aurrean gaudela sentitzen badugu ere, egingo dugu!

Ondo-ondo amaitu urtea, eta indartsu eta irribarrez hasi 2018a!

Kalean neurtutako elkarrizketetatik %22,7 izan dira euskaraz

Datu interesgarriak eman zituzten atzo Durangoko hizkuntza-erabileraren kale-neurketaren aurkezpenean.  Soziolingustika Klusterrak egindako azterketaren arabera, kalean entzundako elkarrizketetatik %22,7 euskaraz izan dira, eta %75,4 gaztelaniaz. Beste hizkuntza batzuetan erabilera % 1,9koa izan da. Kontuan izan behar da Durangoko biztanleen % 49 dela euskalduna, % 27 ia euskalduna eta %24 erdaldun elebakarra.

Adin-tarteka, umeak dira euskara gehien erabiltzen dutenak (% 37,8). Euskara gutxien erabiltzen dutenak, berriz, adinekoak dira (% 14,5). Gazteen erabilera  % 25,2koa izan da eta helduena  % 18,8koa.

Auzoka berriz, Alde Zaharrean (% 29,6) entzun dute euskara gehien; ondoren Ezkurdi–Madalena eremua kokatzen da (% 17,8) eta azkenik, Ibaizabal–Landako eremuan entzun dute euskara gutxien (% 14,1).

Ikerketak hizkuntza ohituren inguruko beste datu esanguratsu bat azaleratu du. Umeek eta helduek osatutako taldeetan entzun da euskara gehien:  % 42,2. Baina, hala ere, umeak bakarrik (nagusirik barik) daudenean % 19,7koa da euskarazko erabilera; eta, aldiz, nagusiak euren artean (umerik barik) ari direnean, % 14,3tan darabilte euskara.

Beheko taulan duzue datu nagusien laburpena, eta gehiago sakondu gura baduzue, aurkezpenerako erabili duten txostena sarean dago, lotura honetan.

‘Hitzen lapurra’ ipuin-kontaketa saioa, gaur, Bizenta Mogel Bibliotekan

Gaurkoan, kultur proposamen bat egin digute bibliotekako lagunek: Dorleta Kortazar ipuin-kontalari arrasatearra etorriko da gaur iluntzean, 19:00etan, “Hitzen lapurra” helduentzako ipuin kontaketa saioa eskaintzera.

Umeentzako eta helduentzako ipuin kontaketan ibiltzen da Dorleta, eta honela bizi ditu ipuinak: “Bizitzari buruzko beste ikuskera bat transmititzeko balio dute ipuinek, eta nire ipuinetan hori lortzen saiatzen naiz. Beste bide batzuetatik jasotzeko zailak diren eredu eta balioak helarazten dizkiet entzuleei.” (goiena.eus ataritik hartutako aipua).

Ostiral iluntzerako plan ederra izan daiteke! Animatu!

Durangoko kaleetan euskara zenbat erabiltzen den neurtu dute

Ehun elkarrizketetatik zenbat dira zuen ustez euskaraz Durangoko kaleetan? Soziolinguistika Klusterrak ikerketa egin du aurten; ekainean eta uztailean, hainbat egunez, egin dute kale neurketa, eta haren emaitzen berri asteazken honetan, abenduak 13, jakingo dugu.

Soziolinguistika Klusterreko Asier Basurto izango da Plateruena Kafe Antzokian emaitzak eta ondorioak azaltzen. Datuon berri izan eta hausnarketan eta tertulian aritzeko egun egokia izan daiteke; aurkezpenaren ostean luntxa egongo da 😉

Kanpoan hotz eta barruak bero babajaneko goxotasunean!

Barikuan bazkari goxo-goxoa izan genuen Erretentxu soziedadean. Euskararen Egunaren aitzakian, koadrilatxoa batu ginen babajanaren bueltan, eta bazkari eder askoa prestatu zigun Ivanek. Eskerrik asko!!

Datorren urtean gehiago… Tradizioa bihurtzen ari da, eta abenduaren 3aren bueltako barikuan bazkaltzeko ohitura eder hori mantentzekotan gara!

Hemen dituzue babajaneko argazki batzuk:

Euskararen aldarria egun baten ozenago entzuten bada ere urte osokoa denez, pausoz pauso guk ere administrazioan aurrera egingo dugu!

Amaitzeko, larunbat honetan Oihana Iguaran bertsolariak txapelketan kantatutako agur ederra uzten dizuet. Lotura honetan duzue bideoa, eta hemen, azpian, transkripzioa.

Mendez mende
ezpainetik ezpainera
pasa den horren lekuko,
hemen guztiok gera.
Hizkuntza pasa,
debekatuz eten ziguten arnasa,
baina hau da gure borroka
eta gure jolasa,
hor gaurko plaza

Irautea ez da dena
ospa dezagun garena

Euskara gara gu
ta kantuz dakargu
ez zedin kondaira hartan galdu

Bardoen lekua
bertsoak lehertua
festa hau da gure mendekua

Irautea ez da dena
ospa dezagun garena

Euskal Herri osora zabalduko da euskararen erabileran eragiteko egitasmoa

Atzo aurkeztu zuten jendaurrean Euskaraldia ekimena.

Hizkuntza ohiturei buelta bat emateko egitasmoa jarriko da abian 2018an. Azken bi urteotan hainbat herritan egin dituzten erronken bidea jarraituz, Euskal Herri osora zabalduko da ’11 egun euskaraz’ ekimena. 2018 osoan hizkuntza aktibazioaren inguruko formazioan eta girotzean lan egin ostean, 2018ko azaroaren 23tik abenduaren 3ra euskaraz bizitzeko erronka planteatuko da. Horretarako jarrera eta konpromiso zehatzak izango dituzten figura bi egongo dira herritarren artean: AHOBIZI-ak eta BELARRIPREST-ak.

Erronkarekin bat egin gura duten herritarrek Ahobizi edo Belarriprest izatea aukeratuko dute, eta hamaika egunez, figura horien txapa eroango dute soinean, besteekiko harremanetan denek jakin dezaten zer konpromiso hartu duten.

Durangon ere bai!
Durangon ere martxan jarriko da egitasmoa, eta abenduaren 1ean egingo da aurkezpena, Andra Mariako elizpean, 19:30ean. Karrika antzerki taldekoen laguntzarekin, umorea lagun azalduko dute zer den Euskaraldia.

Zer diozue, udal langileak animatuko gara?

 

Badator Euskararen Eguneko babajana! Abenduaren 1ean. Bazatoz?

Aurten hirugarren urtez, Euskararen Eguna bazkari baten bueltan ospatzeko asmoa dugu!

Iaz babajan ederra prestatu ziguten Ivanek eta Ekainek Erretentxu soziedadean, eta, aurten ere, txoko horretan elkartuko gara, babajanean. Eskerrik asko, Ivan, aurten ere soziedadeko ateak zabaltzeagatik!

Abenduaren 3a, Euskararen Eguna, igandea denez, ostiralean egingo dugu bazkaria, abenduaren 1ean. Zer diozu, animatzen zara?

Izena emateko, idatzi emaila trebatzailea@durango.eus helbidera, azaroaren 27a baino lehen.

Eta azken ohartxo bat: begetarianoa bazara, lasai! Abisatu, eta babak eta “sakramentuak” aparte prestatuko ditugu, zeuk ere gozatu ahal izateko!