Astebete barru ekingo diogu bigarren Euskaraldiari

Oso gutxi geratzen da bigarren Euskaraldia hasteko: gogoratu azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo dugula Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa. Durangoko herri batzordeak, giroa berotzeko, bideo hau kaleratu du herriko jendearen testigantzekin, eta dagoeneko txapak banatzen hasi dira Euskaraldiko lokalean (lehen ‘Naranja’ denda zegoen lekuan).

Udaletxean eta erakunde autonomoetan ere hasi ditugu apainketa lanak, herritarrei Euskaraldiko hamabost egunetan gurekin euskara gehiago egiteko gonbidapena egiteko.

Gogoratu duela urte bi izena eman bazenuten ere, aurten berriro eman behar dugula izena, eta internetez erraze-erraz egiten dela, lotura honetan: https://izenematea.euskaraldia.eus/.

 

Durangoko 93 entitatek eman dugu izena Euskaraldian

Modu kolektiboan hizkuntza ohiturak aldatzeko konpromisoa hartu dugu Euskal Herriko hainbat entitatek: Durangoko Udalak eta erakunde autonomoek ere bai. Amaitu da entitateen izena emateko epea, eta Durangon 93 elkarte, enpresa eta erakundek eman dugu izena. Lotura honetan daukazue zerrenda.

Orain belarriprest edo ahobizi rola aukeratzeko garaia da, eta dagoeneko norbanakoek izena eman dezakegu. Gogoratu konpromiso-maila dela belarriprest eta ahobizien arteko desberdintasuna: belarriprestek euskaraz egiteko gonbidapena egiten diete besteei, eta eurek euskaraz zein gaztelaniaz egin dezakete. Ahobizi rola aukeratuz gero, euskarari eusten saiatu behar zarete eta euskara ulertzen duten guztiekin euskaraz egiten. Bi rolak dira beharrezko euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan egiteko.

Euskaraldian izena emanda, ARIGUNEAK sortzen hasi gara

Azken asteotan Euskaraldiko aurkezpenak egiten ibili gara udaletxean eta erakunde autonomoetan. Azaroaren 20tik abenduaren 4ra izango da Euskaraldiaren bigarren edizioa. Aurten ere “belarriprest” eta “ahobizi” izango gara, eta, horrez gain, hizkuntza ohiturak aldatzeari ekiteko, entitateok “ariguneak” sortzen hartuko dugu parte.

Durangon dagoeneko 70 entitate inguruk eman dugu izena, eta bagabiltza “ariguneak” sortzen. Durangoko Udalak eman du izena, eta entitate autonomoek ere bai.

Zer dira ariguneak? Euskaraz lasai aritzeko guneak dira. Bi motatakoak daude:

  • Barne ariguneak edo talde barrukoak

Lankide, elkarteko kide edo taldekideen artean sortuko dira. Denek ulertuko dute euskara, eta % 80 arigunea sortzeko prest egongo da (“belarriprest” edo “ahobizi” rola hartzeko prest). Arigunea sortzea erabakitzeak esan gura du talde horretan konplizitate giro bat sortuko dela eta hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa elkarrekin egingo dela.

  • Kanpo ariguneak edo herritarrei begirakoak

Herritarrei begirako lanpostuetan egongo dira kanpo ariguneak. Zerbitzu leku horietan euskaraz jakitea bermatuta egongo da (gurean hala da) eta “belarriprest” edo “ahobizi” bat egongo da bertan. Gogoratu, gainera, gure kasuan, jendaurreko jardunean lehen hitza euskaraz egiteko irizpidea duela udalak.

Izena eman dugu, eta hasi gara lehen ariguneak sortzen. Datozen asteotan oraindik sortu daitezkeen ariguneak lotzen ibiliko gara. Edozein zalantza izanez gero, galdetu lasai!

Euskaraldiko informazio guztia www.euskaraldia.eus webgunean daukazue.

 

Etxealditik Euskaraldira, datozen 7 egunetan hizkuntza ohiturak astintzeko

Udazkenean izango dugun Euskaraldirako entrenamendua hasiko dugu gaur: Etxealditik Euskaraldira. Egunero, apirilaren 30era arte, alorren baten euskaraz bizitzeko proposamena helduko zaigu Euskaralditik, eta helburua etxean eta etxetik euskara gehiago, gehiagotan eta gehiagorekin egitea izango da.

Zazpi egunetako proposamenekin hasi aurretik, hausnarketarako tarte bat hartu eta gure hizkuntza ohituren erradiografiatxo bat egitera animatu zaitezte. Momentu honetan norekin egiten duzu berba egunerokotasunean? Eta zer hizkuntzatan? euskaraz, gaztelaniaz, bietan? zer ohitura aldatu edo hobetu gurako zenuke?

Ariketa txiki hori egin ostean, goazen lehen erronkara. Gaur, apirilak 24, EUSKARAZ JOLASTEKO deia egin dute Euskaralditik. Umeekin eta ume ez direnekin gehiago jolasteko aukera eman digu koronabirusak eta horretarako aukera ugari dago. Berriak bere webgunean, esaterako, euskarazko jolasen lotura interesgarriak batu ditu.

Umeekin jolasteaz ari garela, gogoratu gaur Durangon Haurren Eguna dela! Egitaraua antolatu du Durangoko Udalak:

HELDUENTZAKO ERE jolas interesgarriak daude euskaraz: aurrekoan Berbarok sortutako pista jolasaren berri eman genuen, eta Harrapazank gazteentzako atariak ere beste pista jolas bat sortu du:  3dikrimenak.  Jolasari lotuta, mugikorreko Egunean Behin aplikazioa ere laster bueltatuko da oporretatik, eta astelehenean denboraldi berria hasiko da. Egunean hamar galdera erantzunda sariak irabazi ditzakezue, eta Euskal Herrikoaz gain, gero eta herri mailako, koadriletako eta familietako talde gehiago daude!

Datozen egunetan arlo gehiagotan euskara lantzeko ideia eta proposamenak helduko dira. Adi, beraz! 😉

Konfinamendua goxatzeko misterio jolasa prestatu du Berbarok

Komuneko paperarekin egiteko erronkak, kirola egiteko klase birtualak, etxean egin daitezkeen esperimentuak… Konfinatuta gaudenetik hainbat dira etxealdia goxoago pasarazteko sortu diren proposamenak. Durangon bertan ere sortu da horrelakorik: Berbarok “Nork hil du Eneko Sagardoy?” pista jolasa asmatu du, eta ehundaka lagun eta familiak parte hartu dute dagoeneko:

Iluntzerako plan ederra izan daiteke! Bakarrik edo familian, asmakizun eta logika jolasak argitzeko gai izango zarete? Misterioa argitzen hasteko lotura honetan sartu behar zarete.

Zorte on!

(Oharra: Honelako antzerako jolas ugari dago gaztelaniaz, eta euskaraz eta euskaratik ere sortuko ditugu, apurka-apurka 😉 )

Zer ekarriko digu urte berriak?

Urte berri on, guztioi!

2020ak ekarriko digunari begiratu bat emateko aprobetxatu gura ditugu urteko lehen egun hauek:

  • 2019ko azaroko osoko bilkuran onartu zen 2019-2022 epealdirako Erabilera Plana, eta martxan jartzen hasiko gara aurten!
  • Urtarrilaren 13ko astean euskara tailerrak hasiko dituzte udaletxeko 25 langilek. Hiru taldetan eta Udal Euskaltegiko irakasleen laguntzarekin, euskaraz lan egiteko entrenatuko gara. Tutoretza saio batzuk ere planteatuko ditugu departamendu batzuetan, apurka-apurka laneko plantilla eta ohiko dokumentuak euskaraz txukun jartzeko.
  • Urtarrilaren amaieran herritarrekiko harreman-hizkuntza neurtuko dugu. Plan berriko nobedadeetako bat da hau: urtero egingo dugu neurketa, urtez urte egoera zelan aldatzen den ikusi eta datuen araberako ekintzak pentsatzeko.
  • 2020an bigarren Euskaraldia izango dugu! Azaroaren 20tik abenduaren 4ra egingo dugu Euskal Herri osoan hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa. Aurtengoa berezia izango da entitateen inplikazioa lortu gura delako. Gure artean ere euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzeko dinamikak egingo ditugu, Euskaraldian bertan eta egun horien aurretik ere bai.

Oraingoz, horretxek dira nobedadeak. Laster izango duzue berri gehiago. Edozein zalantza edo galdera baduzue, idatzidazue.

Animo urtarrilarekin eta laster arte!

Batua.eus itzultzaile automatikoak nahiko emaitza txukunak ematen ditu, baina…

Inoiz erabili dituzue itzultzaile automatikoak? Interneten testu edo corpus asko daukaten hizkuntza handiekin nahiko ondo funtzionatzen dute, baina euskararekin proba egiterakoan tarteka begiko mina eragiten duten itzulpenak egin izan dira.

Bada, informazio eta komunikazio teknologien mundua aurrera doa, eta gero eta itzultzaile automatiko hobeak garatzen ari dira. Batua.eus da horietako bat; adimen-artifizialean eta sare-neuronaletan oinarritutako itzulpen zerbitzua da, eta probatxo batzuk eginda nahiko emaitza txukunak ematen dituela ikusi dugu. Euskaratik gaztelaniara eta gaztelaniatik euskarara itzultzeko aukera ematen du, eta sistemak ematen duen proposamenean zuzenketak eginda zerbitzua hobetu egiten dela diote sustatzaileek.

Lagungarria izan daiteke Udaleko lanetarako, baina beti komeni da itzultzaile automatikoak proposatzen diguna arretaz irakurri eta guk geuk moldatzea. Izan ere, testu ulergarriak egiteko azken giltza geurea da!

 

Lehen Euskaraldiko datuak esku artean, bigarrenari begira jarriko gara laster

Asteon plazaratu dituzte 2018ko Euskaraldian egindako ikerketaren emaitzak. EHU eta Soziolinguistika Klusterraren ikerketaren arabera, Euskaraldiko parte-hartzaileen euskararen erabilera % 20 hazi zen ariketa sozialak iraun artean. Handik hiru hilabetera jaitsi egin zen joera hori, baina Euskaraldiaren aurretik baino %5,6 altuagoa zen erabilera. Euskal Herri osoko lagin batekin egin dute ikerketa, eta txosten osoa interneten dago eskuragai.

 

 

Ikerketak hainbat datu esanguratsu azalerazi ditu:

  • Hizkuntza ohituretan aldaketa handiena euskara ulertu bai baina mintzatzeko zailtasun edo mugak dituztenek bizi izan zuten. Nolabaiteko zailtasunak eduki arren ‘ahobizi’ eginkizuna hartu zutenengan %27,7tik % 73,3ra igo zen erabilera, eta gero % 41,2ra bajatu zen; euskararekin mugak izan eta ‘belarriprest’ rola hartu zutenen artean, aldiz,
    % 8,9tik % 41,9ra igo zen erabilera, eta handik hiru hilabetera % 16,8 zen. Hona hemen grafiko adierazgarri bat (‘euskaldun osoak’ euskaraz aritzeko inolako zailtasunik ez dutenak dira, eta ‘euskaldun hartzaileak’, berriz, mugak edo zailtasunak dituztenak):

  • Txapa soinean: ahobizien %71ek adierazi du txapa “beti edo ia beti” eraman zuela soinean; belarripresten kasuan, % 65k.
  • Euskaraz berba egiteko aukera gutxien duten herrietan igarri zuten gehien ahobizi eta belarriprestak bisibilizatzeko ariketa: biztanleen % 20 baino gutxiago euskaraz ulertzeko gai diren guneetan % 33,4 igo zen erabilera.

Ikerketaren emaitzak bideo honetan laburbildu dituzte:

Geuk ere egin genuen gure ikerketatxoa Udalean Euskaraldiak izan zuen eraginaz. Blogeko albiste honetan laburtu genituen datuak.

2020an, Euskaraldi sakonagoa

Euskaraldia ekimenaren asmoa edizioz edizio eragin handiagoa izatea da. Hizkuntza ohiturak aldatzeko beste ariketa bat egingo dugu 2020an, sakonagoa; Euskaraldiaren bigarren edizioan, norbanakoen konpromisoaz gain, erronka kolektiboak landuko ditugu. Entitate, lantalde, elkarte eta herriko taldeei ariguneak sortzea proposatuko diegu; euskaraz lasai berba egiteko guneak izango dira ariguneak. Talde babesarekin, ahobizi eta belarriprestek ariketa egiteko giro egokia sortzea izango da helburua. Horren berri izango duzue aurrerago ere, Durangoko Udalean lanketa polita egin daiteke eta!

Ikasturtea laster hasiko da euskara ikasi edo hobetu gura dutenentzat ere

Iraila erronka berriei ekiteko sasoia izaten da, ikastaroetan edo gimnasioan izena ematekoa, baita euskara ikasi eta hobetzekoa ere. Euskaltegietan matrikulazio epea zabalik dago, eta klasera joan ordez euskara praktikatzeko Berbalagun eta Mintzanet moduko ekimenetan parte hartu gura duenak ere aukera du izena emateko. Bestalde, gogoratu langile publikoek irailaren 18ra arte daukazuela aukera hizkuntza eskakizunak egiaztatzeko IVAPen azterketetan izena emateko; argibideren bat gura baduzue, deitu Eli Txurrukari (1082 da bere telefono luzapena). Gogoratu  IVAPen ikastaroetan izena emateko sasoia maiatzean izaten dela.

Hauexek dira euskara ikasteko ber-bertan ditugun aukerak:

Gogoratu euskara ikasteagatik diru-laguntzak ematen dituela Durangoko Udalak.

Euskara praktikatu eta hobetzeko, berriz, bi aukera eder ditugu eskura:

  • Berbalagun, taldean batu eta astean behin euskaraz lagungiroan berba egiteko ekimena.
  • Mintzanet, ordenagailu bidez, on line, euskara praktikatzeko eta euskara praktikatzen laguntzeko ekimena.

Informazio honek zuentzat eta zuen inguruko edonorentzat balio du! Animatu ingurukoak!

Udan irakurtzeko liburua aukeratu duzue? Hona hemen gomendio batzuk!

Uda irakurtaldi ederrak egiteko sasoi paregabea dugu. Baduzue ohiturarik oporretan irakurtzeko? Gaurkoan udaletxeko hainbat langileri udan euskaraz irakurtzeko gomendioak eskatu dizkiegu; liburu kuttunen bat, erraz eta gustura irakurritako nobelaren bat… Hainbat gomendio batu ditugu blogean:

  • Linh jaunaren biloba (Philippe Claudel, itzulpena) eta beste batzuk – Esti Albizu (Bizenta Mogel Biblioteka)

Estik kontatu digunez, aurten bibliotekako Irakurketa Klubean asko gustatu den liburua da Linch jaunaren biloba. Gerratik ihesi beste herrialde batera doazen Linh jaunaren eta haren biloba txikiaren istorioa kontatzen du. Itsas bidaia luze baten ondoren, errefuxiatuentzako aterpe batera eraman dituzte eta aterpetik atera den lehen egunean, beretzat arrotza den herrialde horretako gizon batekin laguntasun harremana hasiko du.

“Irakurle batzuk esan digute liburu horregatik bakarrik merezi izan duela Irakurketa Klubak”

Bibliotekako arduradunak Danele Sarriugarteren azken nobela ere gomendatu digu:  Azala erre: “Liburu freskoa da, igartzen da idazlea gaztea dela eta amaiera biribila iruditu zitzaidan”. Bibliotekan gehien hartzen den eleberrietako bat, berriz, dagoeneko hainbat urte dituen Karmele Jaioren Amaren eskuak da.

  • Hariak (Yoseba Peña) – Informatikako Nerea Erauzkinen gomendioa

 

Nereak azaldu digunez, momentu honetan ‘Hariak’ izeneko liburu hau irakurtzen dabil.

“Hiru kontakizun ezberdin dira eta erraz irakurtzen da. 1936.urtean, 1950.eko hamarkadan, eta borroka armatuan girotutako hiru istoriko kontatzen ditu liburuak. Memoria historikoaren inguruan azken aldian hainbeste hitz egiten den honetan, interesgarria iruditu zait irakurtzea”.

 

 

  • Alkimista (Paulo Coelho) – Beñat Onaindiaren gomendioa (Giza Baliabideak)

“Bizitza, lotura eta muga psikologikoetatik harago, atxikimendurik gabe bizitzera animatzen gaituen eleberria da. Norberaren bide-pertsonalean ez etsitzera animatzen duen liburua, eta ziurtasun guneetatik irtetzearen beharra azpimarratzen duena.

 

  • Bizi baratzea – Jakoba Errekondo – Ekain Muñozen gomendioa (Diru-bilketa)

Aspaldian eleberri gutxi irakurri duela eta, bestelako liburu bat gomendatu digu Ekainek: “Euskal ortuzaleon ‘Santa Sactorum’-a, uda sasoirako benetan aproposa! Zatika eta saltoka irakurtzeko egokia edo beharren arabera kontsultatzeko liburua. Informazio erabilgarri asko du, eta, tarteka, Jakobaren pasadizo xelebre eta kontutxoak kontatzen ditu. Gainera euskara freskatzeko ere balio du. Izan ere, ortu munduan erabiltzen diren ohiko erdarakada asko euskaraz baitatoz jator-jator”.

  • Kutsidazu bidea Ixabel (Joxean Sagastizabal) – San Agustineko Maider Larrañagaren gomendioa

Maiderrek aspaldiko liburu bat gomendatu digu:

“Udarako liburu aproposa – eta miloi bat urte duena – ‘Kutsidazu bidea Ixabel’ irudkitzen zait, barrez ito beharrean di-da baten irakurri nuen”

 

 

 

  • Udal Euskaltegiko pare bat gomendio

Amaitzeko, Udal Euskaltegiko Garbiñe Andrinuak emandako pare bat gomendio dituzue hemen, udan, ahal bada gerizpetan, irakurtzeko modukoak:

Ahaztuen mendekua – Alberto Ladron

Nobela beltza dugu hau. Ika-mika gordina izan dute Anak eta Oskarrek Iratin. Izan ere, Anak jakin du Oskar berekin ez dela lehiala izan. Eztabaidaren ostean, basoan desagertuko da Ana. Jazotakoaren errudun joko duten beldurrez, haren desagertzea ikertzen hasiko da Oskar. Ezustez jositako polizia nobela arina eta entretenigarria da.

 

Kamisoi zuri zetazkoa – Alaine Agirre

Pederastiaren inguruko nobela laburra da. Ingelesa ikasteko kanpamentu batera doan 11 urteko neska da protagonista. Uda berean iritsiko zaizkio hilekoa eta indarkeria. Hamaika urte ditu eta emakumetu egin dute. Badaki diferente jokatu behar duela, nahiz eta ez jakin oso ondo nola. Kontzientzia hori dauka abusatzailea hurbiltzen zaionean. Emakume batek bezala jokatu behar duela uste du, baina egiatan ez ditu ezagutzen jokoaren arauak. Estilo soilez idatzia eta Sara Moranteren ilustrazioz jantzia.